BNR Bouwmeesters: Hoe ervaart bouw regels Europees aanbesteden?

Door Redactie Bouwmeesters , 23 mei 2019

BNR Bouwmeesters: Hoe ervaart bouw regels Europees aanbesteden?

Met de Europese verkiezingen van 23 mei in het achterhoofd, ging Bouwmeesters op 20 mei in gesprek over Europese aanbestedingsregels en de invloed hiervan op de bouw. Praktijk leert dat bouwers deze regels soms als belemmerend ervaren.

Te gast waren:

Jaap de Koning, hoofd Witteveen+Bos Amsterdam, ook bestuurder bij de Europese koepelvereniging voor ingenieurs EFCA;

en

Reimar von Meding, algemeen directeur bij architectenbureau KAW te Rotterdam;

en

de redactie belde met Caroline Nagtegaal, VVD-Europarlementariër.

Tiny Houses

Zoals altijd bespreken de gasten eerst hun bouwnieuws. Reimar von Meding is enthousiast over het zogenaamde ‘Tiny Houses’-project in Hannover: “In het kader van Europese thematiek is dit een prachtig project. Er is al deels geëxperimenteerd in Almere met Tiny Houses, dus het is een mooi voorbeeld van Nederlands-Duitse samenwerking.” Jaap de Koning wil de aandacht vestigen op een nieuwe manier van aanbesteden die in Loppersum is toegepast: “Er was een bijeenkomst waar alle bewoners aanwezig mochten zijn en een stem hadden. Cobouw omschreef het als een soort songfestival.”

5 miljoen euro

Wie voor meer dan 5 miljoen euro wil bouwen, moet dat project Europees aanbesteden. Europese aanbestedingsrichtlijnen bestaan sinds 1972 en bepalen sindsdien de grensbedragen voor alles wat Europees aanbesteed moet worden. De Koning: “Dat geldt bijvoorbeeld als je voor meer dan 2 ton een architect of grondstoflevering zoekt. Zit je daarboven, dan moet je Europese regels volgen.” De Koning voegt daaraan toe dat de regeling vooral voor overheden is bedoeld: “Zij werken immers met publiek geld.” Als voorzitter van de ‘Internal Market Committee’ was De Koning nauw betrokken bij de meest recente vernieuwing van de regels in 2014: “Je zag goed de verschillen tussen de lidstaten. Zo vinden Oost-Europese landen alleen de prijs belangrijk. Maar de EU hanteert ook kwaliteitscriteria, dus daar hebben ook die landen zich aan te houden.”

Makkelijk te omzeilen

Europese aanbestedingen zijn onnodig volgens Von Meding, die ‘exact nul euro omzet’ haalt uit deze aanbestedingen. “Wij werken voornamelijk aan projecten die onder die aanbestedingsplicht zitten,” legt Von Meding uit. En dat er genoeg van die projecten zijn, is volgens Von Meding niet gek: “Wij zien overal bureaus ontstaan die adviseren in hoe je Europese aanbestedingsregels kan omzeilen. Bijvoorbeeld door intermediairs in te zetten.” Bovendien mag niet elk bedrijf meedoen als de overheid een project Europees aanbesteedt: “Het is duur en je hebt bepaalde referenties nodig. Die heeft KAW ook niet.” Volgens Von Meding komt daar in de toekomst misschien verandering in: “Maar voorlopig is het erg oneconomisch.”

Duurzaamheidseisen

Op 23 mei worden de nieuwe Nederlandse Europarlementariërs gekozen. VVD’er Nagtegaal beweert dat deze verkiezingen ook om aanbestedingsregels gaan: “Het onderwerp duurzaamheid is een veel grotere rol gaan spelen, dus je kan je voorstellen dat duurzaamheidseisen aan aanbestedingsregels worden gekoppeld.” Nagtegaal vindt dat we daar voorzichtig mee om moeten gaan: “We moeten creativiteit en innovatie niet inperken door alles aan de voorkant dicht te timmeren.” Von Meding herkent zich in de zorgen van Nagtegaal: “Ik heb nog nooit een baanbrekend innovatief concept zien voortvloeien uit een Europese aanbesteding. Dat is gek, want de regels zijn bedoeld om marktwerking te bevorderen.” Volgens Von Meding gebeurt juist het tegenovergestelde: “Ik zie nauwelijks jonge bureaus die meedoen op Europees niveau. En ook in Nederland werken nog amper buitenlandse architecten.”

Koploper

In tegenstelling tot Von Meding en de VVD is De Koning positief over de aanbestedingsregels: “In principe hadden wij een groot deel van de richtlijnen al in onze wetgeving staan voor ze op Europees niveau gingen gelden.” Om die reden is Nederland volgens De Koning een ‘koploper’: “Daar is de EMVI – bij ons al sinds 2012 wet – een mooi voorbeeld van.” Volgens De Koning zijn het daarom niet de Europese regels waar bedrijven als KAW tegenaan lopen “Er is enorm veel ruimte in Europese regelgeving. En juist in de versie van 2014 zitten mogelijkheden om innovatief te werken. Waar het om draait is samenwerking tussen opdrachtgever en uitvoerder.”
De gasten waren het eens over minstens één aspect van de Europese integratie: “Het is ideaal dat wij makkelijk projecten in het Europese buitenland kunnen doen met plaatselijke partners. Grenzen zijn niet langer bepalend,” aldus Von Meding.


WETGEVING DUURZAAMHEID ENERGIEZUINIGE BESTAANDE BOUW

Over de auteur

Redactie Bouwmeesters