Column/ Geef Groninger bouwdepot voor schokschade!

Door Rolf Koops , 29 mei 2019

Column/ Geef Groninger bouwdepot voor schokschade!

Ik wilde aanvankelijk deze column wijden aan de nieuwe provinciebesturen en de kansen die dat biedt voor innovatie in de bouw. Hoe kan ik het echter niet over de bevingen in Groningen hebben na de nieuwe zware schok van 3,4 in Westerwijtwerd nabij Loppersum? Niet alleen een forse beving, maar ook weer een emotionele schok: veel schrik en frustratie bij bewoners. Groningers die hun kinderen moeten uitleggen of het thuis wel veilig is.

Dat zeg ik niet om op uw gemoed te werken. Het zijn echte gevoelens van angst, onzekerheid en frustratie die bij heel veel mensen leven. Dat sentiment bouwt zich op en wordt steeds sterker in loop van de jaren. De Groninger ‘piept’ niet zo snel, is nuchter, past zich aan en vertrouwt er doorgaans op dat het wel goed komt. Daar hebben we immers de overheid voor. Het trieste is dat dat vertrouwen, niet alleen wat betreft de NAM, maar ook voor publieke instanties compleet is verdwenen.

Die werkelijkheid van bewoners staat in schril contrast met de zogenaamde systeemwereld. De wereld van onderzoeken, adviezen, rapporten, praktijkrichtlijnen, risico- en rekenmodellen, inspecties, versterkingsadviezen, instanties et cetera.

Als jurist begrijp ik heel goed dat de lat van publiekrechtelijke verantwoordelijkheid voor de veiligheid van de bewoners heel hoog ligt. En dat het zaak is om zo precies mogelijk uit te zoeken hoe de bevingen zich gedragen en op welk niveau gebouwen nog echt veilig kunnen worden verklaard. In mijn ogen is het echter een illusie om die veiligheid tot op 4 cijfers nauwkeurig achter de komma technisch en absoluut te kunnen definiëren. Net zo goed als dat het een illusie is om bij alle gebouwen de causaliteit van elk scheurtje exact vast te stellen.

Trilling? Grondzetting? Grondwaterstand? Achterstallig onderhoud? Unieke scheuren, bestaande scheuren die groter worden? Toch is dit huidige praktijk, met alle bureaucratie, rechtsonzekerheid en risico van ongelijke behandeling van dien.Terecht tekende aardbevingsexpert Ihsan Bal aan dat het berekenen van exacte schade vrijwel onmogelijk is.

Ook snap ik dat we niet lichtvaardig geld ‘tegen het probleem’ aan moeten gooien. Maar de paradox is dat we nu heel, heel veel geld uitgeven aan inspectie, controle, berekeningen, enzovoorts, zonder dat ondertussen huizen worden versterkt. We stoppen toch met gaswinning zult u zeggen. Ja dat klopt. En dat is goed. Zo vermindert langzaam de kans op bevingen en schade. Maar voor dat de grond tot rust komt…, zie Westerwijtwerd. Het probleem laat zich niet weg definiëren.

We missen dus de verbinding. We missen de vertaling. Heeft de overheid het monopolie op de aanpak en de oplossingen?

Kies voor een meer forfaitaire aanpak in schadeafwikkeling. Ook dan maak je het nooit iedereen naar de zin. Maar dan schiet het voor het merendeel van de gevallen tenminste een beetje op.Geef bedrijven eigen verantwoordelijkheid in het werk bij bewoners. Meet klanttevredenheid en controleer steekproefsgewijs het werk. De verzekeraar eist ook niet een telling van de hagelstenen bij hagelschade, zoals Alfred Welink van VNO-NCW Noord eerder stelde.

Geef huiseigenaren desgewenst een bouwdepot zodat ze zelf de versterking van de woning (maar ook de verduurzaming) kunnen aanpakken. Daag de markt uit zich in gebiedsgerichte ‘treintjes’ te organiseren en geef ze een langetermijnworkflow (als de prestaties goed zijn). Bedenk dat je pas vertrouwen kunt winnen als je de kans krijgt om het waar te maken.

Bewoners en gebouweigenaren hebben het gevoel dat ze alleen maar worden gezien als onderdeel van het probleem en niet van de oplossing. Monitor de situatie en doe onderzoek en valideer maatregelen. Maar laat niet wetenschappers en ingenieurs beslissen over beleid of – nog erger – beleidsmakers over techniek en wetenschap. Kies voor de gezond-verstand-benadering: streef naar veiligheid op de abstracte norm; maar handel met praktische versterkingsmaatregelen die bewezen de onveiligheid verminderen.


KLIMAATADAPTATIE BEBOUWD GEBIED CONSTRUCTIEVE VEILIGHEID WONINGMARKT

Over de auteur

Rolf Koops

Directeur-bestuurder Stichting BuildinG