BNR Bouwmeesters: Nieuwe Omgevingswet grootste deregulering ooit?

Door Redactie Bouwmeesters , 29 mei 2019

BNR Bouwmeesters: Nieuwe Omgevingswet grootste deregulering ooit?

De Omgevingswet bundelt in 2021 alle bouwregelgeving en geeft meer vrijheid. Bouwmeesters verkent in de uitzending van maandag 27 mei met twee experts de mogelijkheden van de nieuwe wet, en maakt een leerzaam uitstapje naar Oosterwold.

Te gast waren:

Rosemarie Bastianen, programmadirecteur Eenvoudig Beter bij het ministerie van Binnenlandse Zaken;

en

Leo Snel, stedenbouwkundige bij Rho Adviseurs.

Groene staatsobligatie

Zoals iedere week bespreken de gasten eerst hun eigen bouwnieuws. Rosemarie Bastianen is enthousiast over de groene staatsobligatie: “We hebben bijna zes miljard euro opgehaald voor fietsenstallingen, windenergie, noem maar op. Een mooie opsteker voor groen Nederland.” Leo Snel kijkt vol verwachting naar Zuid-Holland, waar regio’s in hun nieuwe woningbouwprogramma’s 130% van de benodigde nieuwbouw mogen inplannen. “Ik denk dat we al blij mogen zijn als we bij de 100% in de buurt komen,” stelt Snel.

Integraal pakket

Op 1 januari 2021 treedt de Omgevingswet in werking. Volgens velen de grootste deregulering van de bouwsector ooit, maar Bastianen denkt dat het meer is dan dat: “Het is niet alleen maar dereguleren: “Het gaat ook over hoe we in de toekomst nieuwe regels maken. Bovendien harmoniseren we bestaande wetten.” De Omgevingswet wordt een integraal pakket waar alle bouwregels in te vinden zijn. Volgens Bastianen is zo’n integrale aanpak broodnodig: “Wat we tot de Omgevingswet samenvoegen, bestaat nu nog uit 26 verschillende wetten. De harmonisering levert een enorme verbetering op.”

Experimenteren

Lokale overheden hoeven niet tot 2021 te wachten om zich aan te passen aan de Omgevingswet. Voorlopen op de rest kan via de Crisis- en herstelwet. Snel is positief over deze wet: “We zien nu al dat het leidt tot meer mogelijkheden. Ontwikkelingen van stedelijk gebied gaan geleidelijk, doordat bijvoorbeeld niet meer alle bedrijven weg moeten voor we woningen bouwen.” Volgens Bastianen zorgt de Omgevingswet ervoor dat straks de overgang naar de Omgevingswet soepeler gaat: “Het biedt ruimte om een paar keer per jaar alvast te experimenteren.”

Flexibel

De burger gaat volgens Bastianen ook de gevolgen van de Omgevingswet merken. “Besluitvorming gaat in de toekomst sneller en beter. Zo zul je sneller een vergunning krijgen voor een dakkappelletje.” Bovendien worden vergunningen volgens de ambtenaar minder vaak nodig: “Ik denk aan een vermindering van rond de 60%.” Van deze meer flexibele aanpak plukken ook stedenbouwkundigen de vruchten. “Zo kreeg ik laatst voor een project 20 jaar in plaats van de hiervoor wettelijk vastgestelde 10 jaar,” aldus Snel.

Oosterwold

Om de effecten van de Omgevingswet in beeld te krijgen, maakte Bouwmeesters een uitstapje naar Almere Oosterwold. Shirley van Oosterum heeft daar een wijngaard en drie bed & breakfast lodges. Van Oosterum: “Alle gezamenlijke onderdelen zoals elektriciteit, internet, riolering en infrastructuur hebben we samen met onze buren geregeld.” Gebiedsregisseur Werner Brouwer licht toe hoe dat werkt: “Zolang jij er met je buurman uit kan komen, mag in principe alles. Wil je een ronde kavel? Prima, mits je een buurman hebt die een holle kant wil.” Met de grond mag je in principe alles doen, van landbouw tot een fietsenwinkel neerzetten. Toch blijven er natuurlijk grenzen. “Een staalverwerkende industrie gaat hem niet worden,” aldus Brouwer.

Geen ruimteverspilling

Bastianen is positief over de ontwikkeling van Oosterwold, maar waarschuwt dat het niet typisch is voor hoe heel Nederland eruit gaat zien: “Het gaat hier natuurlijk wel om een buitengebied. Er zijn ook veel gebieden in de stad of in een dorp die we moeten transformeren. Dan kan je niet vanuit het niets opnieuw beginnen.” Snel sluit zich aan bij deze analyse: “Bovendien is ‘samen met je buren eruit komen’ niet de manier waarop we de woningbouwopgave gaan oplossen. Hetzelfde geldt voor de energietransitie. Ook in de stad gaan we meer vrijheid zien, maar we moeten niet verspillend omgaan met ruimte.” Bovendien moeten we volgens Bastianen waken voor Belgische toestanden waar iedereen gaat over het aanblik van hun eigen huis: “Gelukkig kunnen de gemeenten eisen blijven stellen om dat te voorkomen.”

Over wat de wet concreet voor bouwers gaat inhouden, laten de gasten zich nog niet uit: “Daarvoor bevinden we ons nog op een te abstract niveau,” concludeert Snel.


AANBESTEDEN EN CONTRACTEREN WETGEVING

Over de auteur

Redactie Bouwmeesters