Column / Innovatie zal ons redden, toch?

Door Folkert Linnemans , 13 juni 2019

Column / Innovatie zal ons redden, toch?

Het klimaatakkoord, energietransitie, betaalbaar aardgasloos: belangrijke ontwikkelingen voor de bouw. Als we alle gebouwen in Nederland toekomstbestendig willen maken, zullen we nog veel moeten doen. Maar nu de ambitie voelbaar wordt, schieten veel partijen in de wachtstand (of weerstand). Duizend gebouwen per dag verduurzamen klinkt onmogelijk! En daarom beginnen mensen niet. Nieuwe innovaties worden benoemd als redding. Want innovatie zal ons redden, toch?

Mij valt op dat er veel scheve vergelijkingen zijn. En daarmee wordt juist het ‘niets doen’ aangewakkerd. Niets doen remt innovatie. Nieuwkomers zoals geothermie en aquathermie worden in één zin gebruikt, alsof dit dezelfde technieken zijn. En ze gaan het klimaatakkoord redden, gezien de hoge verwachtingen in alle beleidsdocumenten. Of moet de praktijk eerst nog gaan uitwijzen of deze verwachtingen waargemaakt kunnen worden.

Nog zo’n scheve vergelijking: de investering in de aanpak van een label B woning wordt vergeleken met een Nul-op-de-meter (NOM) renovatie. En die weer met de claim dat iedereen voor minder dan € 10.000,- met weerstandsverwarming van het aardgas af kan gaan.

Er is niet één oplossing voor iedereen, dus ook niet één boodschap. Maar ook is elk huis niet uniek, zoals sommigen doen geloven. En dat lijken veel partijen niet helemaal te begrijpen. Het gebouw, de omgeving en de toekomstige plannen van de wijk bepalen de aanpak en de snelheid.

We ontwikkelen producten om woningen Nul-op-de-meter te maken, geven die woningen groot onderhoud, vervangen de keuken, douche en toilet, verwijderen asbest en zachtboard en maken ze toekomstbestendig. Een grondige renovatie, waardoor deze woningen weer 40 jaar verhuurd kunnen worden. Dit terwijl een label B renovatie een doorkijk heeft van 15 jaar. Beide investeringen zijn goed, in de juiste context. Ook is er plek voor geothermie en hoge temperatuurnetten, aquathermie, waterstof, etc. In sommige gevallen mag de investering in het gebouw hoger zijn. In sommige gevallen is een investering in nieuwe infrastructuur goed verdedigbaar. Een particulier kijkt niet verder dan 5 tot 10 jaar vooruit.

Een stapsgewijze aanpak past daarom beter bij de particulier. Hierbij zullen dus ook oplossingen suboptimaal zijn. Is dat erg? Nee, zolang het geen spijtmaatregelen zijn. Waar een particuliere huizenbezitter de komende jaren vaak zal kiezen om zijn huis stapsgewijs te isoleren, zullen woningbouwcorporaties een woning vaak in een keer naar CO2-neutraal brengen.

Alleen is innovatie veel meer dan techniek alleen. De grootste fout die partijen kunnen maken, is de focus op alleen techniek. Het ontwikkelen van ’hét product’, als vervanger van de aardgasketels. Het is niet de techniek die innovatie drijft. Het is de totale aanpak. Wordt het omarmd door de klant? Is de eigen organisatie er klaar voor? En ja, is de techniek goed en voorziet deze in een duidelijke behoefte. In plaats van projecten aannemen is het van belang om (totaal)oplossingen aan te bieden.

Innovatie kan ons wel degelijk redden. Maar dan wel de innovaties die verder gaan dan alleen de technische oplossingen. De energietransitie is vooral een sociale en organisatorische uitdaging. Innovatie focust zich ook op de eigen organisatie, processen, de omgeving en de klantbeleving. Er is nog geen eenduidige verduurzamingsverhaal, dat moet in de komende jaren geschreven worden.


DUURZAAMHEID ENERGIEZUINIGE BESTAANDE BOUW ONDERNEMERSCHAP EN INNOVATIE

Over de auteur

Folkert Linnemans

Innovator Bouwgroep Dijkstra Draisma