Veilig werken moet in het dna van instromende jongeren zitten

Door Redactie, 25 juni 2019

Veilig werken moet in het dna van instromende jongeren zitten

“Veiligheid heeft veel aandacht gekregen, nu de veiligheidscultuur nog.”

Veiligheid is een topprioriteit in de bouwsector. Jurgen van de Ven en Bart van de Loo onderschrijven deze prioriteit volledig. “Je werkt veilig, of je werkt niet.” Maar ze zijn er ook van overtuigd dat er een cultuuromslag en een verandering in houding en gedrag nodig is. Daarom zetten zij nu een mbo-module op. “Zodat veilig werken bij de instromende jongeren de standaard is.”

Van de Ven en Van de Loo zijn beiden lid van de Taskforce Veiligheid & Arbeidsomstandigheden, omdat zij allebei intrinsiek gemotiveerd zijn om de veiligheid in de bouw- en infrasector te vergroten. Van de Ven is hoofd productie bij Huybregts Relou in Son en Breugel, Van de Loo is directeur van de Materieeldienst MDB, onderdeel van TBI Holdings BV. Beiden hebben de nodige sporen verdiend in de bouwwereld.

Wie gaat het thuis vertellen?

En beiden hebben in het verleden met de gevolgen van onveilig werken te maken gehad. Van de Ven: “Ik heb situaties meegemaakt waarbij we gezamenlijk bij iemand thuis moesten gaan vertellen dat er iets voorgevallen was op de bouwplaats. Laten we hopen dat dat nooit meer voorkomt, want iedereen die ’s ochtends de bouwplaats gezond betreedt, dient die ook ’s avonds weer gezond te verlaten.”

Nu de cultuur nog

Van de Loo heeft in de afgelopen veertig jaar wel degelijk verbeteringen gezien. “Waar je veertig jaar geleden op een zak cement een boterhammetje zat te eten, is er nu vaak een keurige schaftruimte die
rookvrij, geventileerd en verwarmd is. Persoonlijke beschermingsmiddelen, betere gereedschappen,
aangescherpte procedures: de (bouwplaats)veiligheid heeft veel aandacht gekregen. Nu de veiligheidscultuur nog. Dat iedereen bewust omgaat met de veiligheid die ze aangereikt krijgen.”

Beginnen bij de bron

Cultuur veranderen, daar is een lange adem voor nodig. Beiden weten dat daar minstens een generatie
overheen gaat. “Maar dat betekent niet dat we met z’n allen moeten gaan zitten afwachten! We moeten bij de bron beginnen en inzetten op bewustwording, op kennis en op bekwaamheid, zodat jonge jongens en meiden veiligheid in hun DNA hebben zitten. Dat zij hun ervaren collega’s durven aan te spreken op
onveilig handelen. En ze niet meegaan in stoer, roekeloos gedrag en het negeren van regels”, vertelt Van de Ven.

Onderwijsmodule

Daarom hebben Van de Loo en Van de Ven, samen met de Taskforce, Concreet Onderwijsproducten,
vakgroep Opleidingsbedrijven en Aboma, het initiatief genomen voor een onderwijsmodule op het mbo.
De module die door zowel studenten als leermeesters gebruikt zal worden heeft naast de gebruikelijke aandacht voor praktische vaardigheden een sterke focus op gedrag en cultuur rondom veiligheid. Met ingang van het schooljaar 2019-2020 is de module Veiligheid in de bouw en infra beschikbaar voor het beroepsonderwijs. De module ging 19 juni live en op de eerste dag werden 45 licenties uitgereikt. De verwachting is dat er komend studiejaar 2.000 studenten met deze module zullen gaan werken. Daarnaast zullen ook de leermeesters van de leerbedrijven de nieuwe lesstof gaan gebruiken.

Test: hoe veilig ben jij?

Studenten moeten allereerst een aantal introductievragen beantwoorden, waarmee bewustwording wordt gecreëerd. En waarmee veiligheid vanuit verschillende invalshoeken wordt belicht voor een 360-gradenbeeld. Daarna volgt een digitale test met zo’n honderd vragen (bijvoorbeeld: rij je weleens te hard?). De uitslag gaat in op veiligheidsbewustzijn, veiligheidsmotivatie, veiligheid in de praktijk, en persoonlijke kenmerken als ordelijk, voorzichtigheid, regels, concentratie en stressbestendigheid.
Belangrijk, want zo kan de leermeester beter sturing en steun geven, passend bij het gedrag van de student.

Niet alleen kennis, juist gedrag

Tot slot volgt de introductiemodule, waar wordt ingezet op kennis én gedrag. De student maandelijks opdrachten, die ook op de bouwplaats uitgevoerd moeten worden. Zo leert hij/zij over hulpmiddelen, regels en risicovolle situaties. Onderwerpen worden niet per sector aangeboden, maar integraal. Bijvoorbeeld ‘valgevaar’ of ‘blootstelling aan stof’. Dit alles wordt ondersteund via een app met korte, actieve inleidingen. Er wordt zo ingezet op microlearning en passende lesstof voor het puberbrein van nu.

Dodelijk ongeval voorkomen

Na het afronden van de module blijft de kracht van herhaling gelden. Het belang van campagnes
als ‘Bewust Veilig, Iedere Dag’ onderschrijven Van de Ven en Van de Loo dan ook. “Veiligheid moet
een vanzelfsprekendheid zijn. Dus; ik werk veilig, of ik werk niet. Met de onderwijsmodule dragen
we bij aan de veiligheid in de gehele keten. Als het ons lukt om door onze samenwerking één (dodelijk)  ongeval te voorkomen bij de toekomstige medewerkers in onze branche, dan hebben we
iets bereikt met impact.”


ARBEIDSOMSTANDIGHEDEN EN VEILIGHEID VEILIGHEID OP DE BOUWPLAATS (ARBO) VEILIGHEID IN DE OMGEVING VAN HET BOUWWERK VEILIGHEID VAN HET BOUWWERK (O.A. CONSTRUCTIEVE VEILIGHEID)