BNR Bouwmeesters: Te weinig aandacht voor geluidshinder in buitenruimte

Door Redactie, 03 oktober 2019

BNR Bouwmeesters: Te weinig aandacht voor geluidshinder in buitenruimte

Naarmate onze bebouwde omgeving hoger groeit, neemt het probleem van geluidsoverlast toe. Toch is er weinig aandacht voor hoe geluidshinder kan worden voorkomen. Daarom was er in de uitzending van maandag 30 september een gesprek met twee akoestiekexperts bij Bouwmeesters.


Te gast waren:

- Maarten Hornikx, hoogleraar stedelijke akoestiek aan de Technische Universiteit Eindhoven;

en

- Cees Mulder, audio-consulent en docent akoestiek aan de Universiteit Antwerpen.

Habbekrats

Aan het begin van de uitzending wordt beide gasten gevraagd wat zij de grootste bouwflater van de laatste tijd vinden. Maarten Hornikx noemt een bekend voorbeeld: “Dat moet toch wel het AZ-stadion zijn.” Cees Mulder stoort zich aan de McDonald’s op de Coolsingel in Rotterdam: “Het is onbegrijpelijk dat je zo iets lelijks voor een mooi monumentaal pand zet.” Ook heeft Mulder een succesverhaal om te delen: “Theater Scala in Kortrijk is voor een habbekrats gebouwd maar functioneert fantastisch. Zo zie je dat als je consequent alle kritische details in de gaten houdt, je veel kosten bespaart.”

Soundscape

Deze zomer moest een basisschool in Nijmegen haar sportveld sluiten na klachten over geluidsoverlast. “Deze situatie was te voorzien”, meent Mulder. De docent akoestiek benadrukt het belang van een zogenaamde ‘soundscape’ bij het ontwerpen van projecten: “Als je een stille omgeving dicht bouwt en je legt er een trapveldje aan, dan is er maar één dominant geluid. Namelijk kinderen.” Als ontwerper moet je nadenken of gebouwen om het speelveld heen geluid reflecteren. Is dat het geval, dan kan er overlast ontstaan. Volgens Mulder is er daarom weinig verschil tussen het ontwerpen van een buitenruimte of een binnenruimte: “Houd in beide gevallen rekening met de akoestiek.”

Meer aandacht

Daar is Hornikx, de enige hoogleraar stedelijke akoestiek van Nederland, het niet mee eens: “Consequenties van ontwerpkeuzes zijn buiten moeilijker in te schatten dan binnen. Daarnaast verwachten mensen in een buitensituatie minder aandacht voor akoestiek dan in bijvoorbeeld een concertzaal.” Die aandacht zou volgens Hornikx er wel meer moeten zijn: “In een vroeg stadium van de bouw kan je nog geluidsabsorberend materiaal neerzetten.” Als het daar te laat voor is, is het van belang goede wil te kweken bij omwonenden. “Als mensen rondom zo’n pleintje jaarlijks een barbecue organiseren of een jeu de boule-toernooi, dan ontstaat er wellicht meer acceptatie”, meent Hornikx.

Gezondheidsproblemen

Geluidsoverlast is niet alleen afleidend, maar kan ook leiden tot gezondheidsproblemen. Volgens Hornikx is het een misvatting dat die alleen ontstaan bij hard lawaai: “Een drukke weg is genoeg om problemen te veroorzaken.” Om dat tegen te gaan, hanteren steden Nederland geluidsnormen. Een te hoog geluidsniveau is volgens Mulder niet de enige boosdoener: “Een compleet stille omgeving is ook onwenselijk. Dan hoor je zachte geluiden opeens een stuk harder.” Het echte probleem zit volgens de gasten dus bij de bewustwording. “Steden denken nu pas mondjesmaat na over hoe ze met geluid moeten omgaan”, beweert Hornikx.

Oase van rust

Behalve gemeenten houden volgens de studiogasten ook architecten en planologen nog weinig rekening met geluid in de bebouwde omgeving. “Dat is ook niet vreemd. Het is heel moeilijk na te denken over hoe iets gaat klinken”, legt Hornikx uit. Om die reden ontwikkelen universiteiten nu tools om geluid te ‘voorspellen’. Door middel van virtuele akoestiek is het de bedoeling dat architecten en planologen in de toekomst meer rekening houden met geluid. “Dan kan je echt gaan ontwerpen met klank”, aldus Hornikx. Hij eindigt met een oproep aan de stedenbouw: “Steden worden steeds luider. Laten we meer aandacht vestigen op plekken als parken. We hebben meer oases van rust nodig.”


DUURZAAMHEID ONDERNEMERSCHAP EN INNOVATIE