BNR Bouwmeesters: geen deeltijd WW, maar aan het werk!

Door Redactie Bouwmeesters , 07 november 2019

BNR Bouwmeesters: geen deeltijd WW, maar aan het werk!

Stikstofproblematiek en de PFAS-norm zetten de bouw stil. Terwijl de regering een uitweg zoekt, ondervindt de sector schade. Deeltijd WW lost niks op, maar wat dan wel? Die vraag staat centraal in de uitzending Bouwmeesters van maandag 4 november.

Te gast waren:

Leonie van der Voort, directeur branchevereniging Cascade (zand- en grindproducenten);

en

Niels Ruijter, directeur van de Nederlandse Vereniging Toeleverende Bouwmaterialenindustrie.

Kennis van toen

Iedere week beginnen de gasten met wat volgens hen de grote successen en flaters in de bouw zijn van de afgelopen tijd. Niels Ruijter steekt de hand in eigen boezem: “Ik ben tweeëneenhalf jaar geleden door iemand van SWECO gewezen op PFAS en ik heb daar toen niets mee gedaan.” Ruijter is niet de enige die er wel van wist, maar niet handelde: “Maar zo voelt het wel.” Ook Leonie van der Voort kan niet anders dan PFAS dé bouwflater van deze tijd noemen: “Ook ik was bekend met het fenomeen PFAS, maar ik dacht dat de bouw er gewoonweg niets mee te maken had.” Van der Voort is enthousiast over de regel in Nederland dat je alleen bouwgrondstoffen mag winnen als dat ook een ander maatschappelijk doel dient, zoals het verruimen van een rivier: “Uit grootschalig onderzoek blijkt nu dat die aanpak objectief een gigantische maatschappelijke bijdrage levert.”

Krimp dreigt

Het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) waarschuwt voor krimp in de bouwsector volgend jaar. Het instituut schat in dat 28.000 banen het risico lopen te verdwijnen, vooral in de grondverzetbedrijven. Van der Voort ziet dit als een realistisch scenario: “Op het moment dat er geen bouw plaatsvindt, kunnen wij onze grondstoffen niet kwijt. En dan gaat het snel.” De branchedirecteur denkt dat de meeste van de bij haar aangesloten bedrijven zich tot het laatst zullen verzetten tegen banenverlies: “Dat zijn voornamelijk familiebedrijven en die zien ontslagrondes als allerlaatste redmiddel.” De noodzaak voor zo’n redmiddel komt alleen wel steeds dichterbij: “In de sector wordt momenteel veel pijn geleden.” De problemen kunnen zich opstapelen als nieuwe projecten op de lange termijn uitblijven. “Ik denk dat het EIB aan de voorzichtige kant is gaan zitten”, aldus Van der Voort.

Noodpotje niet genoeg

Uit het rapport van het EIB blijkt ook dat de bouwproductie dit jaar daalt met 900 miljoen euro. Vanaf volgend jaar kan het stikstofprobleem de bouw zelfs 6 miljard euro kosten. Vanuit de overheid is er een ‘noodpotje’ van 500 miljoen euro beschikbaar gesteld. “Maar dat is zeker niet genoeg”, beweert Ruijter die stelt signalen op te vangen dat orders zijn teruggelopen tussen de 50% en 80%: “Moet je je voorstellen dat je vier dagen in de week je fabriek niet open kan houden.” Ook Ruijter noemt de berekeningen van het EIB voorzichtig: “Dit rapport heeft het alleen over stikstof, dus daar is PFAS nog niet bij opgeteld. Volgens Bouwend Nederland kan je er nog 3 miljard bijrekenen.”

Kernprobleem nu aanpakken

Vorige week was er een grootschalige demonstratie op het Malieveld van mensen uit de bouw om de aandacht te vestigen op de problemen waar de sector mee kampt. “Dat aandacht trekken is gelukt”, meent Ruijter, “maar het levert ons verder nog maar weinig op.” De NVTB-directeur vreest voor de gevolgen als oplossingen uitblijven: “Dan stevenen we op een recessie af.” D66 is in de tussentijd met een noodmaatregel gekomen om de schade voor werknemers te beperken: deeltijd-WW. Van der Voort is niet onverdeeld positief over dit plan: “Het is erg lief bedacht, maar we moeten niet naar de deeltijd-WW, maar aan het werk.” De politiek moet volgens de gasten niet alleen met noodmaatregelen, maar het kernprobleem aanpakken. “Maximumsnelheid verlagen? Als het helpt de problemen op te lossen, moeten we daar morgen mee beginnen”, vindt Ruijter.

Politiek moet kiezen

Daarom ligt de bal wat de gasten betreft bij de politiek. Te vaak hoort Van der Voort op ministeries dat de woningbouw een prioriteit van het kabinet is. “Maar als je dan vraagt waar ze die woningen mee willen bouwen, krijg je geen antwoord. Dan vraag ik me af hoe doordacht het allemaal is.” Van der Voort verwijt de politiek wel ambities te hebben, maar te weigeren om noodzakelijke keuzes te maken: “Als je kijkt naar waar stikstof vandaan komt. 46% van de uitstoot zit in de landbouw, 0,6% in de woningbouw. Echte oplossingen vind je niet in onze sector maar zolang er geen keuze wordt gemaakt zijn we wel de dupe.” Beide gasten vestigen hun hoop op minister Stientje van Veldhoven (D66) met de portefeuille Milieu & Wonen. “Zij heeft de combinatie van portefeuilles om de zaak verder te brengen”, meent Ruijter.


WETGEVING WERKGELEGENHEID MARKT

Over de auteur

Redactie Bouwmeesters