Gemeenten aan zet voor gasloos bouwen

Door Redactie Bouwmeesters , 02 maart 2017

Gemeenten aan zet voor gasloos bouwen

Gemeenten moeten nu al stappen zetten willen ze in 2050 fossielvrij zijn. Met die aansporing geeft Marijn Artz, manager duurzaamheid en energietransitie bij Netbeheer Nederland, aan dat gemeenten geen tijd te verliezen hebben als het gaat om aardgasloze gebiedsontwikkeling. ‘Gasloos bouwen’ was ook het onderwerp van de uitzending van BNR Bouwmeesters van 1 maart.

 Urgentie neemt alleen maar toe
“Als we zoals afgesproken in het Energieakkoord en in Parijs als land in 2050 klimaatneutraal willen zijn, dan moeten gemeenten uiterlijk in 2025 de keuze hebben gemaakt over de basis energie-infrastructuur waarmee ze dat doel willen bereiken,” stelt Artz. Nieuwbouw moet vanaf 2020 zo goed als energieneutraal zijn. Voor het aanpassen van bestaande bouw rest meer tijd. Maar volgens Artz neemt de urgentie voor gemeenten vanaf nu alleen maar toe. “Want die keuze over de basisinfrastructuur voor de energievoorziening bepaalt hoe in iedere gemeente het energiesysteem er straks uitziet en wat er nodig is om ook de bestaande woningvoorraad aan te passen aan dat nieuwe systeem. Want dat is de grootste uitdaging”

Geen one size fits all-oplossing
Waarbij Artz benadrukt dat er geen one size fits all-oplossing is. Het verschilt per wijk hoe die energie-infra er straks uit komt te zien. “Een wijk kan bijvoorbeeld all electric gaan, of voor een combinatie met een warmtenet of met groen gas. Alles hangt af van de lokale situatie. All electric vraagt heel veel van je elektriciteitsnet, wat mogelijk moet worden verzwaard. En kiezen voor een combinatie met groen gas betekent dat je het gasnet dat er ligt in stand houdt.

Expertise
De keuze van de energie-infra is aan gemeentes, maar Artz wijst erop dat voor het doorhakken van die knoop gemeentelijke bestuurders de expertise nodig hebben van netbeheerders en bouwbedrijven, “om te weten wat er wel en niet kan”. “Netbeheerders hebben informatie over de staat van het energienetwerk in een wijk of gebied en over de mogelijkheden en kosten. En bouwbedrijven kunnen aangeven wat er nodig is voor het aanpassen van de bestaande woningvoorraad en wat dat kost.”

Meer samenwerken
Netbeheerders hebben al goede contacten met aannemers en installateurs. Maar met het oog op de aanleg van de energiesystemen van morgen, kan die samenwerking volgens Artz nog beter: “Om het optimale systeem te krijgen, moet je elkaar vooral op lokaal niveau heel goed weten te vinden.” Ook het Stroomversnellingnetwerk, waar zowel netbeheerders als bouwbedrijven en gemeenten lid van zijn, is volgens Artz een goede plek om te bekijken wat voor welke locatie de beste keuze is en wat bijvoorbeeld de extra kosten zijn voor de aanleg van infrastructuur.

Koplopers
Met de Green Deal Smart Energy Cities zijn Amsterdam, Eindhoven, Arnhem, Groningen en Enschede koplopers bij het ontwikkelen van slimme technologie├źn en concepten voor een aardgasloze energievoorziening. Groningen wil al in 2035 aardgasloos zijn en tekende daartoe begin februari als eerste gemeente ook de Green Deal ‘Aardgasloze Wijken’. Aan deze overeenkomst, waarvan de formele ondertekening op 8 maart plaatsvindt, nemen totaal een twintigtal gemeenten deel.

Op zijn kop
Bij nieuwbouw wijken is aardgasloos bouwen volgens Artz “prima in te passen” in het energiesysteem. “Dat vraagt alleen goed nadenken van de betrokken partijen over de meest geschikte basisinfrastructuur.” Met bestaande woningen van aardgas overgaan op bijvoorbeeld all electric is veel ingrijpender. “Voor verzwaring van het elektriciteitsnet moet de grond open. En in de huizen moet een warmtepomp, waarvoor weer de cv-installatie moet worden aangepast. En je moet extra isoleren. Dus de bestaande woningvoorraad moet voor zo’n aanpassing helemaal op z’n kop. Dat gaat tienduizenden euro’s per huis kosten. Dat zal woningbezitters minder enthousiast maken over de energietransitie. Maar je hebt ze er wel keihard voor nodig.”


DUURZAAMHEID ENERGIEZUINIGE BESTAANDE BOUW

Over de auteur

Redactie Bouwmeesters