6 tips: hoe pakt Eindhoven rol bij veilig werken in bouw

donderdag 20 februari 2020
Afbeelding 6 tips: hoe pakt Eindhoven rol bij veilig werken in bouw

Gemeente Eindhoven ziet veiligheid op de bouwplaats ook als een verantwoordelijkheid van de opdrachtgever. Daarom heeft strategisch inkoopadviseur Bas Drijvers van deze gemeente zes tips met onder meer de suggestie voor de inzet van onafhankelijke veiligheidsexperts op de bouw.

Een onafhankelijke veiligheidskundige die ieder infraproject louter op het aspect ‘veiligheid’ beoordeelt, en dus niet gebonden is aan de belangen van een opdrachtgever of andere partijen op de bouwplaats. Dat idee zette Bas Drijvers van de gemeente Eindhoven uiteen tijdens het Cobouw Café dat op dinsdag 18 februari plaatsvond in Veghel en als thema ‘Veiligheid in de keten – elkaar aanspreken’ had.

Tip 1: maak veiligheid concreet

Drijvers is als strategisch inkoopadviseur voor het Ruimtelijk Domein verbonden aan de gemeente Eindhoven, maar werkte voor hij ambtenaar werd jarenlang aan de andere kant van de tafel bij aannemers. “Als het om veiligheid gaat, is er maar één gezamenlijk belang. Veiligheid is een zaak van alle betrokkenen bij een bouwproject.” Reden voor hem om er op te wijzen dat ook de opdrachtgevers zoals gemeenten hun rol moeten pakken: “Het zou goed zijn als opdrachtgevers veiligheid nadrukkelijk claimen als onderdeel van hun opdracht. Benoem dat als een vast punt in het bouwcontract naast de kosten en kwaliteitseisen. Daarmee geef je als opdrachtgever zo concreet mogelijk een veiligheidsopdracht mee.”

Tip 2: deel verantwoordelijkheid

Omdat zowel opdrachtgevers als opdrachtnemers verantwoordelijk zijn voor de veiligheid op de bouwplaats, is het belangrijk dat alle partijen hierop worden aangesproken. Daarom pleit Drijvers voor een onafhankelijke veiligheidskundige die als hoofdtaak heeft om de veiligheid te bewaken en daarbij niet wordt gehinderd door andere belangen. “Tijd, geld, planning, publieke opinie… Niet alleen bij aannemers, ook aan de opdrachtgeverskant zie ik vaak dat ‘veiligheid’ slechts één van de vele aspecten is op de bouwplaats. Als puntje bij paaltje komt, is er niemand die zegt: dit kan niet, zo gaan we het niet doen. Het is daarom goed als er iemand is die zich als onafhankelijk expert uitsluitend om veiligheid bekommert, en alle betrokkenen daarop aanspreekt.” Op het moment dat opdrachtgevers zo hun verantwoordelijkheid nemen, wordt volgens Drijvers veiligheid voor de opdrachtnemers nog meer een vanzelfsprekend onderdeel van de bouwopdracht.

Tip 3: deel kosten

Maak van veiligheid geen onkostenpost voor de opdrachtnemer, maar verdeel de kosten voor veiligheid gelijk over alle betrokken partijen. Hiermee toont een gemeente als opdrachtgever aan daadwerkelijk bij te willen dragen aan de veiligheid. Denk daarbij aan de kosten van een onafhankelijke veiligheidskundige die daarmee in dienst komt van alle betrokken partijen. Drijvers: “Ik denk dat dit kan als stelpost in of buiten de aanbesteding. Maak deze voor alle partijen gelijk.” Volgens de strategisch inkoopadviseur is zijn idee niet nieuw. “In de petrochemische industrie wordt al jaren op deze manier gewerkt. Ik hoop op een pilotproject dat aantoont dat een onafhankelijke veiligheidskundige ook in de infra en bouw het verschil kan maken tussen schijnveiligheid en échte veiligheid op de bouwplaats.” De strategisch adviseur wijst er op dat ook andere kosten voor veiligheid, voortkomend uit bijvoorbeeld afzettingen en hulpconstructies, uit deze gedeelde stelpost moeten worden betaald.

Tip 4: blijf kritisch en vraag door

Opdrachtgevers moeten volgens Drijvers ook na het vergeven van de opdracht kritisch blijven op veiligheid. “Dat klinkt zwaar, maar het komt er op neer dat je als opdrachtgever de bouwplaats bezoekt en je ogen open houdt. Vraag gerust bij een inspectie of een bepaalde manier van werken veilig genoeg is. Zo blijft iedereen scherp.” Daarnaast is het voor Drijvers een goede zaak als een opdrachtgever anderen aanspreekt. “Stel dat je als opdrachtgever ziet dat er bij een inspectiebezoek bijvoorbeeld een architect geen veiligheidsschoenen draagt, zeg daar dan wat van. Laat die man dan niet op de bouw toe.”

Tip 5: vermijd copy paste

Drijvers wijst er op dat elke bouwopdracht uniek is en er telkens opnieuw een veiligheidsplan moet worden gemaakt. “Ga er niet vanuit dat als de gemeente wederom een gebouw van vijf verdiepingen in dezelfde wijk wil bouwen, dat het veiligheidsplan van vijf jaar terug één op één kan worden overgenomen. Elke opdracht is anders en veiligheid verdient net als het kostenplaatje en de kwaliteitseisen de volledige aandacht van de opdrachtgever.”

Tip 6: neem de tijd

Tijdnood en haast zetten veiligheid onder druk volgens Drijvers. “Omdat zaken op tijd af moeten, is het vervelend als er onverwacht iets verandert in de planning of de werkzaamheden. Ook dan is het goed te kijken naar de veiligheid. Wees als opdrachtgever hier ook alert op. Houd er rekening mee dat extra werk vraagt om extra tijd. Dat kan betekenen dat door onvoorziene werkzaamheden aan bijvoorbeeld een tunnel het slim is om het verkeer voor langere tijd om te leiden.”

Kortom veiligheid is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van alle betrokkenen bij een bouwproject.