Van werk naar werk: 7 tips voor een soepele overstap

maandag 6 september 2021
Afbeelding Van werk naar werk: 7 tips voor een soepele overstap

Wat is nodig om een succesvolle overstap te maken van werk naar werk als er banen verdwijnen? Eén van de mensen die de praktijk van dichtbij kent, is Simone van Wilgen, projectleider van de pilot Van Bank naar Bouw. In het magazine Forum van VNO-NCW gaf zij - samen met andere deskundigen - 7 tips voor een een soepele overstap van werk naar werk. We zetten de tips hieronder op een rijtje.

Lees hier het uitgebreide interview met alle deskundigen in Forum

Tip 1: Help medewerkers met bij- en omscholing

Het gevaar is volgens Irmgard Borghouts-Van de Pas, hoogleraar hrm & sociale zekerheid aan Tilburg University, dat de overheid van-werk-naar-werk vooral vanuit systemen wil organiseren. "Denk aan opleidingsbudgetten, ruimte voor begeleiding. Dat is belangrijk maar we weten ook dat bij de vorige financiële crisis maar 25 procent van de boventallige werknemers gebruikmaakt van deze voorzieningen. Mensen durven niet zomaar een sprong in het diepe te wagen en over te stappen naar een andere sector. Ze houden in de praktijk liever vast aan de maximale ontslagregeling. Het moet toch écht op de werkvloer gebeuren." 

Tip 2: Wacht niet tot er ontslagen vallen

"We beginnen vaak met blussen als het huis in brand staat. Om 5 voor 12", zegt hoogleraar Borghouts. "Dat zagen we met de financiële crisis, toen kwamen er sectorplannen en allerlei experimenten. Maar voordat je dan allerlei trajecten hebt opgetuigd, trekt de economie weer aan. Zo blijf je achter de feiten aanlopen. En met corona zagen we hetzelfde." Het is daarom belangrijk vroegtijdig werk te maken van het faciliteren van de overstap naar een andere sector, zegt de hoogleraar. En niet te wachten tot er ergens een tekort ontstaat of ontslagen moeten vallen.

Tip 3: Kijk niet alleen naar diploma’s

Borghouts pleit al jaren voor een meer structurele aanpak. "De arbeidsmarkt blijft nu eenmaal in beweging. Er zijn sectoren die in toekomst krimpen of waar het werk gaat veranderen en dat vraagt weerbare en wendbare werknemers." Ook werkgevers hebben daarin een rol, stelt Borghouts. Zij moeten over de grenzen van hun eigen bedrijf en sector kunnen kijken. En een toekomstgericht proactief en preventief hr-beleid voeren, waarbij niet alleen gekeken wordt naar diploma's maar ook naar de andere skills van mensen.

Tip 4: Werk samen in elke regio

"Ondernemers, overheid en onderwijs moeten veel meer gaan samenwerken", stelt de hr-directeur van cateraar Hutten. "Maak in elke regio een 'Huis van de Arbeidsmarkt". Daar zijn we nu in Brabant over in gesprek. Een fysieke locatie waar werknemers zich kunnen oriënteren.

Tip 5: Zorg voor maatwerk

De 46-jarige Bianca van de Kamp besloot – na 12,5 jaar in de catering – gebruik te maken van een vertrekregeling van werkgever Hutten. Ze merkte dat het werk in de catering fysiek nogal zwaar werd. "Ik wilde – en dat had ik intern al aangegeven – meer administratief werk gaan doen. Toen deze regeling voorbijkwam heb ik de sprong in het diepe gewaagd. Het opleidingsbudget van de regeling heb ik gebruikt voor een opleiding tot managementassistent."

Tip 6: Zorg voor persoonlijke aandacht

Mensen zijn geen pionnetjes die zich zomaar laten verplaatsen, weet projectleider Simone van Wilgen van de pilot van Van Bank naar Bouw van Bouwend Nederland. Cruciaal volgens haar is goede informatie, maatwerk en persoonlijke aandacht. "Het uitgangspunt was simpel, we hebben in de bouw enorm veel mensen nodig, de bank- en verzekeringswereld is een structureel krimpende sector. Daar moeten toch mensen bij zitten die bijvoorbeeld als calculator aan de slag kunnen?"

Tip 7: Wacht niet tot de overheid het voor je regelt

Voor Josje Damsma is het helder. Bedrijven zijn aan zet. Zij moeten het voortouw nemen. 'Als bedrijven de regie nemen, dan komen zaken in beweging.' 'En blijft de vaart erin', vult Verheugd van cateraar Hutten aan. 'In onze visie hebben bedrijven ook echt een taak om de maatschappij op allerlei manieren te verbeteren en te versterken.