Beeld EIB wordt herkend: groei opleidingen is niet genoeg
Donderdag 22 oktober 2026
Tussen 2027 en 2030 hebben de bouw en infra 73.000 nieuwe arbeidskrachten nodig. Dat blijkt uit het rapport Trends op de bouwarbeidsmarkt 2026-2030 van het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB). Ongeveer 52.000 mensen kunnen uit de opleidingen komen. Ruim 21.000 moeten via zij-instroom komen, en dat is niet vanzelfsprekend. Het EIB meldt bovendien dat de heropbouw van Defensie zorgt voor extra vraag naar personeel.
Er is ook goed nieuws. Het aantal mbo-studenten op bouwopleidingen groeide in 2025 met 4% tot ruim 41.000. Dat is de sterkste groei sinds 2019. Bouwopleidingen winnen al tien jaar op rij terrein binnen het technisch onderwijs, en ook voor 2026 wijzen de aanmeldingen op groei. Daar zijn we trots op. Maar het is nog niet genoeg. Bedrijven kampen nu al met grote tekorten: in de bouw staan bijna 30.000 vacatures open.
Toch raakt de rek eruit. Het aantal technische mbo-studenten daalt tussen 2027 en 2030 met 7%. Vooral de opleidingen voor kaderfuncties in de infra lopen terug: in 2025 volgden 14% minder studenten zo’n opleiding dan een jaar eerder.
Daarnaast lijkt het aantal leermeesters een rem te worden op de groei van het leren en werken in de praktijk. Meer leerlingen vragen om meer begeleiding, en die is er niet vanzelf. Ervaren vakmensen hebben door de drukte vaak weinig tijd, en een deel van hen gaat de komende jaren met pensioen. Voor ons is dit een prioriteit. Daarom werken we aan een actieplan voor leermeesters en begeleiding.
Krapte groeit in bouw en infra
Bijna een kwart van de bouwbedrijven (23%) zegt dat een gebrek aan personeel het werk afremt. Vorig jaar was dat nog 20%. Vooral in de woning- en utiliteitsbouw loopt dit aandeel snel op.
Ook in de infra blijft de druk hoog. De orderportefeuilles in de grond-, weg- en waterbouw groeiden in de eerste helft van 2026 met 19%, en het EIB verwacht dat de krapte daar de komende jaren verder toeneemt. De vraag is het grootst naar kaderpersoneel, monteurs, installateurs en machinisten.
“De vakman die in 2030 een brug vervangt, kiest nu zijn opleiding”, zegt onze voorzitter Arno Visser. “Daarom is het van groot belang dat de ‘grootste instandhoudingsopgave ooit’ budget krijgt dat past bij de omvang en urgentie van die opgave. Pas dan kunnen bedrijven gaan werven en opleiden om voldoende mensen te hebben om die grote klus te klaren.”
Defensie: concurrent én partner
Nederland investeert fors in een sterkere Defensie. Het EIB laat zien dat dit ook gevolgen heeft voor onze arbeidsmarkt. Toch hoeven Defensie en de bouw en infra elkaar niet alleen te beconcurreren. Ze kunnen elkaar ook versterken. De vraag om personeel van Defensie leidt meer mensen naar de technische sector, die daarna mogelijk een toekomst hebben in de bouw en infra.
Defensie is bovendien een opdrachtgever van de bouw en infra. Wij bouwen bijvoorbeeld de kazernes, oefenterreinen en bruggen die zwaar militair transport aankunnen. Daarom is het zo belangrijk om samen te werken: om niet in dezelfde vijver te vissen, maar de vijver te vergroten.
Op tijd investeren geeft bouwers ruimte om op te leiden
Een vakman leid je niet in een jaar op. Een bbl-leerling is vanaf dag één in dienst, dus een bedrijf neemt pas een leerling aan als er werk ligt. Wie in 2030 vakmensen wil hebben, moet nu zorgen voor voorspelbaar werk. Daarom vragen we opdrachtgevers om projecten tijdig in de markt te brengen, in een stabiele stroom zonder grote pieken en dalen. Alleen dan durven bedrijven nu te investeren in de mensen die ze over een paar jaar nodig hebben.
Wat wij doen
We werken samen met andere technische sectoren, vakbonden en opleidingsfondsen aan meer instroom. Dat doen we in het Aanvalsplan Bouw, Energie en Techniek. Daarbinnen is sinds 1 juli 2026 de Techniekroute live: één ingang voor iedereen die in de bouw, energie of techniek wil werken, met begeleiding door een coach. Daarnaast zetten we ons in via stichting JIJ in de bouw en infra, onze eigen campagnes en onze initiatieven in het onderwijs.
Ook blijven we ons inzetten voor zij-instromers en voor een hogere arbeidsproductiviteit. Het EIB rekent al met 2% productiviteitsgroei per jaar. Valt die tegen, dan zijn er nog meer mensen nodig.