Sociale veiligheid vraagt om duidelijke grenzen

Na zeven mooie jaren als vestigingsdirecteur in Eibergen maakte Marleen Mokkink afgelopen januari de overstap naar Van Wijnen Vastgoedbeheer. Het beheren en onderhouden van bestaand vastgoed, veelal voor woningcorporaties, is volgens haar een vak apart. "Juist hier kunnen we maatschappelijke impact maken: energiearmoede verminderen, doorstroming bevorderen, buurten versterken en gebouwen een tweede leven geven."

Ze is uitgesproken enthousiast over woningsplitsing, een snelle, betaalbare en duurzame manier om extra woonruimte te creëren zonder nieuwbouw. "Door bestaande woningen te verdelen in meerdere kleinere, zelfstandige wooneenheden ontstaat betaalbaar woonaanbod voor mensen met een laag- en middeninkomen."

Vanaf dag één voelde ze zich thuis bij Van Wijnen. "We zijn een platte organisatie waar collega's gemakkelijk bij elkaar binnenlopen. Vanuit gelijkwaardigheid en zonder opsmuk werken we samen."

Van melden naar voorkomen

Van Wijnen is gecertificeerd op trede 3 van de Safety Culture Ladder. "Daarmee voldoen we aan de SCL-eisen op het gebied van veiligheidsbewustzijn, houding en gedrag. Zo versterken we stap voor stap onze veiligheidscultuur."

Het programma Veilig voor Elkaar speelt hierin een cruciale rol, vertelt Mokkink. "De afgelopen jaren hebben we medewerkers actief gestimuleerd om onveilige situaties te melden. Inmiddels is melden bij ons vanzelfsprekend, waardoor we goed zicht hebben op risico's en het veiligheidsbewustzijn vergroten."

Meldingen leiden bijvoorbeeld tot een whitepaper over veilig werken met een rolsteiger, een handschoenenbeleid om snijwonden te voorkomen en een toolbox over veilig werken in en rond kruipruimtes. Van Wijnen is daarnaast vaste deelnemer aan de Bewust Veilig-dag. Tijdens deze dag besteden meer dan 1.000 bedrijven in bouw, techniek en onderhoud extra aandacht aan veiligheid.

"We gaan open en eerlijk met elkaar in gesprek over wat goed gaat en wat beter kan, onder meer met behulp van de communicatiemiddelen die de Bewust Veilig-dag beschikbaar stelt."

Weten waar de grens ligt

Dit jaar lag tijdens de Bewust Veilig-dag de nadruk op sociale veiligheid. Mokkink: "Sociale en psychologische veiligheid vinden we minstens zo belangrijk als fysieke veiligheid. Onze medewerkers komen dagelijks bij bewoners thuis. Ze beginnen er niet altijd zelf over. Als je doorvraagt, hoor je soms ingrijpende verhalen over wat zij achter de voordeur meemaken. Daarom hebben we samen een handelingskader opgesteld: welk gedrag accepteren we wel, wat niet en wat doe je in zo'n situatie?"

De handreiking geeft medewerkers concrete houvast. Zie je drugs liggen, dan leg je het werk stil. Schreeuwt een bewoner, dan maak je daarvan melding. Bij ernstige vervuiling schakel je de afdeling sociaal beheer van de woningcorporatie in.

"Daarnaast organiseren we bij elk project een sociale kick-off, waarin we opdrachtgevers en onderaannemers meenemen in onze aanpak. Dat wordt gewaardeerd. Woningcorporaties begrijpen dat wij hun ogen en oren in de woning zijn. Het is daarbij cruciaal dat medewerkers zich veilig en gesteund voelen en dat bewoners dit ook zo ervaren."

Van incident naar gezamenlijke aanpak

Dat duidelijke afspraken noodzakelijk zijn, bleek enkele maanden geleden bij een ernstig voorval. Mokkink: "Een bewoner dreigde met een wapen. Mijn collega heeft direct het werk stilgelegd. In overleg met de politie en de betrokken corporatie hebben we vervolgens de bouwplaats afgezet met een hek. Ook hebben we afgesproken dat medewerkers altijd met z'n tweeën de woning betreden en de deur achter zich sluiten."

Andere organisaties blijken eveneens behoefte te hebben aan duidelijke afspraken over sociale veiligheid. Mokkink ontving veel reacties op haar LinkedIn-post over het onderwerp. "Naar aanleiding daarvan hebben we in Oost-Nederland een rondetafelgesprek over sociale veiligheid georganiseerd. Dit thema vraagt om een gezamenlijke aanpak, kennisdeling en veiligheidsbewustzijn in de hele keten, van opdrachtgever tot leverancier."

Het samenwerkingsverband moet uiteindelijk leiden tot een manifest over sociale veiligheid, een symposium en verdere landelijke uitrol.