Van BIM tot biobased: zo bouwt Dura Vermeer aan de woning van morgen
Donderdag 22 januari 2026
Een betaalbare, duurzame woning uit een virtuele fabriek: het klinkt futuristisch, maar in Lelystad is dit toekomstbeeld werkelijkheid. Daar bouwde Dura Vermeer samen met woningcorporatie Centrada aan de eerste Aer-woningen: acht innovatieve huizen die volledig digitaal zijn ontworpen en voorbereid. Dankzij vergaande samenwerking met bouwpartners en slimme digitalisering ontstaat een flexibel woningconcept met een indrukwekkend lage CO2-voetafdruk. Aer is niet alleen een antwoord op de woningnood, maar ook een voorbode van hoe bouwen er in de toekomst uit kan zien: circulair, biobased en gedreven door data. Hoe realiseer je zo'n innovatieve woning zonder eigen fabriek én houd je het betaalbaar?
Elke twee jaar organiseert Dura Vermeer de Innovatieprijs. Het is een manier om de denkkracht van collega's te bundelen rondom brede thema's zoals, in 2025, het verhogen van werkplezier en arbeidsproductiviteit door de inzet van digitalisering, robotisering en modularisering. Uit de ruim honderd inzendingen werden drie winnaars gekozen, waaronder woningconcept Aer. Maurice Hadderingh, manager innovatie en productontwikkeling, is natuurlijk blij met deze waardering. Voor de ontwikkeling van het nieuwe woningconcept werkte hij nauw samen met Tjerk Boorsma, manager digitaal bouwen. Hij won eveneens een prijs met File2Factory, het principe waarbij het BIM-model machines aanstuurt. Het grote voordeel hiervan is dat het overtekenen of overnemen van tekeningen niet meer nodig is. De kans op fouten wordt dus verkleind. Dit principe ligt ten grondslag aan de virtuele fabriek, Virtual Factory, en daarmee ook aan Aer.
Flexibel en innovatief
Aer is een grondgebonden woning in houtskeletbouw met een 3D-module als kern en een flexibele plattegrond. Een concept dat een grote bijdrage kan gaan leveren aan de ambitieuze Net Zero-strategie van Dura Vermeer. Hadderingh: "Met een materiaalgebonden CO2-uitstoot van 110 kg per m2 BVO, 79% biobased materiaal, 6% hergebruikte materialen en een losmaakbaarheidsindex van 77% is Aer een van de meest duurzame woningconcepten van Nederland." De ontwikkeling begon zo'n vier jaar geleden, toen hij de vraag kreeg om te onderzoeken hoe Dura Vermeer kan industrialiseren zonder eigen fabriek. "Onze toeleveranciers hebben al jaren ervaring met het aansturen van een fabriek. Bovendien willen we flexibel blijven en telkens de nieuwste innovaties toepassen." Daarom wordt Aer gebouwd in een virtuele fabriek, anders gezegd: dankzij een verdergaande digitale samenwerking met bouwpartners.
Visionair gedachtegoed
"Virtual Factory is een visionair gedachtegoed," vertelt Boorsma. "Per productgroep leren we hoe we effectief digitaal kunnen samenwerken. We zijn het verst met de leveranciers van houtskeletbouw met wie we de modules voor Aer hebben ontwikkeld. In de traditionele situatie leveren wij vanuit BIM een prestatiemodel aan en gaan onze leveranciers vervolgens aan de slag om daar productiemodellen van te maken. Met Virtual Factory nemen wij een deel van die stap over om de doorlooptijd te versnellen. Als je dit ver doorvoert, met een veelheid aan leveranciers, ontstaat er een platform voor vraag en aanbod waarmee je pieken uit het industrialisatieproces haalt. Dan kunnen de algemene kosten misschien wel met de helft omlaag." Toeleveranciers zijn heel enthousiast. "Wij leunen op hun expertise en innovatiekracht én we nemen voorbereidend werk uit handen zodat hun productiviteit toeneemt."
10% circulair
Bij Aer is extreem gedacht vanuit CO2-reductie. Dat begint natuurlijk bij een slim ontwerp waarbij een efficiënte plattegrond en materiaalbesparing leidend zijn. Hadderingh: "De basiswoning is compact en twee lagen plat. Een dakkapel en een hal zijn niet standaard; als je het niet nodig hebt, moet je het niet maken. Daarnaast gebruiken we zoveel mogelijk biobased materialen: hout voor de constructie en cellulose, houtvezel of een ander natuurlijk materiaal voor de isolatie. Een minimale installatie op basis van ventilatie volstaat." De mockupwoningen in Apeldoorn zijn bovendien voorzien van hergebruikte dakpannen en sanitair wat een circulaire score van 6% oplevert. "Bij de nieuwe woningen in Lelystad mikken we op 10% circulair. Daar passen we naast de dakpannen ook circulair glas en hergebruikte zonnepanelen toe. Ook gaan we de buitenruimte inrichten met circulaire materialen."
Geduldig leren
Wat er ervoor nodig is om te innoveren? Daarover zijn beiden het snel eens: een organisatie die faciliteert en geduld heeft. Boorsma: "Onze Virtual Factory kan alleen bloeien als onze partners voldoende digitaal volwassen zijn. Bij de een gaat dat sneller dan bij de ander. Verder delen we in de ideale wereld allemaal onze data om optimaal samen te werken, maar dat brengt risico's met zich mee, dus moeten we soms gas terugnemen." Bij Dura Vermeer krijgen ze in elk geval alle ruimte om dichte deuren te openen, om fouten te maken én daarvan te leren. "Daarom hebben we ook eerst mockupwoningen neergezet. Die zijn echt bedoeld om ervaring op te doen en verder te ontwikkelen." Gelukkig kunnen we óók bouwen op de ervaring met andere woningconcepten als Blokje Om en Blokje Op. Hadderingh mikt voor Aer op tweehonderd woningen per jaar, vanaf 2026 of 2027.