Zonder sociale veiligheid geen toekomst voor de bouw
Woensdag 2 september 2026
De bouwsector werkt hard aan het aantrekken van nieuwe vakmensen. Maar hoe zorgen we ervoor dat mensen ook graag blijven? Volgens metselaar Maikel Schouw begint dat bij een sociaal veilige werkomgeving. Op bouwplaatsen ziet hij dagelijks hoeveel verschil de manier waarop we met elkaar omgaan kan maken. Daarom zet hij zich met zijn stichting Bouw met Respect in voor bewustwording en leiderschap dat bijdraagt aan een veiligere werkcultuur.
Maikel van SMB Geveltechniek komt op veel verschillende bouwplaatsen. Daar hoort en ziet hij regelmatig hoe collega’s met elkaar omgaan. Zo zag hij vakmensen elkaar te lijf gaan, vrouwelijke schoonmakers die lastiggevallen werden en gemene stickers die over collega’s werden verspreid via WhatsApp. Ook bij leidinggevenden op de bouwplaats ziet hij gedrag dat bijdraagt aan een onveilige werkcultuur. “Als ik met een uitvoerder of projectleider aan tafel zit, zijn de grappen vaak ook niet zuinig”, vertelt hij. “We doen in de sector hard ons best om mensen te werven, maar het is minstens zo belangrijk om ervoor te zorgen dat zij zich welkom en gewaardeerd voelen. Anders wordt het lastig om mensen voor de bouw te behouden.”
Mensen verlaten de sector
De gevolgen van die werkcultuur heeft Maikel tijdens de afgelopen 29 jaar steeds zichtbaarder zien worden. Hij merkt dat jonge mensen besluiten om in een andere sector te gaan werken. Zo vertelde een stagiaire hem dat ze door een nare ervaring bij een bouwbedrijf besloot een andere opleiding te gaan volgen. “Soms realiseren we ons onvoldoende welke invloed onze werkcultuur heeft op leerlingen en zijinstromers. Daardoor kiezen sommigen ervoor om de sector weer te verlaten”, meent hij.
Veranderen is niet eenvoudig
Samen met vijf andere vrijwilligers zet Maikel zich sinds november 2025 in om anderen bewust te maken van sociale veiligheid binnen de bouw. Het veranderen van gedrag is volgens hem niet eenvoudig, omdat veel gewoontes onderdeel zijn geworden van de werkcultuur. Maikel merkt dat veel collega’s de werksfeer ook niet prettig vinden, maar denken dat het geen nut heeft om er iets van te zeggen. “Veel mensen vinden bepaald gedrag niet prettig, maar twijfelen of hun stem verschil maakt. Juist daarom is het belangrijk dat de stille meerderheid zich laat horen”, vindt hij. Op verschillende plekken in de sector wil hij verandering stimuleren. Zo geeft hij presentaties bij bouwopleidingen, omdat hij juist daar wil bijdragen aan een nieuwe generatie vakmensen die sociale veiligheid vanzelfsprekend vindt. Maar volgens Maikel begint cultuurverandering niet alleen bij nieuwe instromers. Ook de mensen die dagelijks het voorbeeld geven, spelen daarin een belangrijke rol.
Nieuw leiderschap
Volgens Maikel lachen goede leiders ongewenst gedrag niet weg en bieden zij ruimte voor nieuwe ideeën. “De uitdagingen van vandaag vragen om een vorm van leiderschap waarin respect, voorbeeldgedrag en aanspreekbaarheid centraal staan. Eén persoon kan al een verschil maken.” En: “Cultuurverandering begint vaak met kleine momenten. Met een vraag, een gesprek of het uitspreken van een grens. Wat zien we op onze eigen bouwplaats gebeuren, en wat kunnen we morgen anders doen?” Volgens Maikel kan juist daar het verschil worden gemaakt. "Wees niet bang om je uit te spreken. Als jij het goede voorbeeld geeft, volgen anderen vaak vanzelf."
Steun Maikel
Wil je Maikel steunen in zijn missie? Dat kan via zijn website, LinkedIn of Instagram-account. Maikel doet daarnaast mee aan hardloopwedstrijden om meer aandacht te vragen voor zijn missie. Hiervoor zoekt hij nog sponsors. Ook is hij op zoek naar meer ambassadeurs voor Bouw met Respect die zich samen willen inzetten.
Sociale veiligheid vraagt om actie van de hele sector. Daarom werkt Bouwend Nederland samen met leden en partners aan een veilige en inclusieve werkomgeving waarin iedereen zich welkom voelt. Bekijk de kennispagina: Sociale en psychologische veiligheid | Bouwend Nederland