KAM-bijeenkomst Regio Oost: nadruk op vergewisplicht en veilig ontwerpen
Woensdag 27 mei 2026
Een toelichting op het meerjarenprogramma Veilig & Gezond werken (2025-2028) en een presentatie over vergewissen. Dat waren de onderwerpen die op de agenda stonden van de KAM-bijeenkomst van Regio Oost. Een groep van dertig KAM-medewerkers kwam samen in Apeldoorn om meer te weten te komen over deze onderwerpen, maar ook om met elkaar te sparren over hun dagelijkse bezigheden.
Meerjarenprogramma Veiligheid & Gezond Werken
Brandy van Gerven van Bouwend Nederland gaf de toelichting op het meerjarenprogramma Veiligheid & Gezond Werken 2025-2028. Daarin staan thema’s centraal als het versterken van de veiligheidscultuur, het vergroten van sociale en psychologische veiligheid op de bouwplaats en het verbeteren van de naleving van de Arbowetgeving. Het feit is namelijk dat elk jaar nog steeds meer dan 400 dodelijke en ernstige arbeidsongevallen in de bouw plaatsvinden, naast veel beroepsgerelateerde ziekten en vroegtijdig overlijden door schadelijke stoffen en fysieke en psychosociale belasting. Bouwend Nederland beoogt met het meerjarenprogramma dan ook niet alleen veilig en gezond werken te stimuleren, maar het ook te ondersteunen.
Goede afstemming op de bouwplaats
Na deze presentatie was het de beurt aan Allard Schonewille van expertisecentrum Aboma. Hij sprak over de vergewisplicht, die voortkomt uit de Arbowet en die inhoudt dat opdrachtgevers al vanaf de ontwerpfase moeten bewaken dat een bouwwerk zo veilig mogelijk kan worden gebouwd, onderhouden en gesloopt. Ook moeten zij zorgen voor goede afstemming wanneer meerdere partijen tegelijk op een project werken. De opdrachtgever is niet verantwoordelijk voor elk afzonderlijk risico op de bouwplaats, maar wel voor het creëren van duidelijke randvoorwaarden waarbinnen veilig gewerkt kan worden.
Veilige alternatieven
Aan de hand van verschillende praktijkvoorbeelden werd duidelijk hoe groot de invloed van keuzes in de ontwerpfase kan zijn. Zo kwam het onderwerp fysieke belasting uitgebreid aan bod. De Nederlandse Arbeidsinspectie handhaaft momenteel actief op onnodig handmatig straatwerk. Volgens de wet moet straatwerk in principe machinaal of mechanisch worden uitgevoerd. Dat vraagt dus ook van opdrachtgevers dat zij hier in het ontwerp en de aanbesteding rekening mee houden.
Ook andere voorbeelden maakten duidelijk hoe belangrijk vroegtijdige keuzes zijn. Denk aan projecten waarbij duikarbeid nodig dreigt te zijn of aan de keuze voor zware zandcementvloeren in nieuwbouw. In zulke gevallen moet volgens Schonewille altijd worden gekeken naar alternatieven die veiliger en minder belastend zijn voor werknemers. Daarnaast werd stilgestaan bij het samenspel tussen opdrachtgever en opdrachtnemer. Goede samenwerking tussen de coördinator in de ontwerpfase en de coördinator in de uitvoeringsfase is essentieel om veiligheid gedurende het hele project goed te organiseren. Juist wanneer situaties op de bouwplaats anders uitpakken dan op papier bedacht, is overleg noodzakelijk om tot veilige oplossingen te komen.
Drie gouden tips
Schonewille beëindigde zijn presentatie met drie gouden tips voor opdrachtgevers:
1. Pas de arbeidshygiënische strategie al vanaf het ontwerp toe, zodat werk veilig en gezond uitvoerbaar is.
2. Borg voldoende kennis van Arbo-regelgeving binnen je organisatie, ook als het ontwerp is uitbesteed.
3. Beperk het aantal schakels in de uitvoeringsketen, zodat overzicht en sturing op veiligheid en uitvoering behouden blijven.
De bijeenkomst sloot af met een gezamenlijke lunch en volop gelegenheid om ervaringen uit de praktijk uit te wisselen. Daarmee bood de KAM-bijeenkomst niet alleen actuele kennis over wet- en regelgeving, maar ook concrete handvatten om veiligheid en gezondheid in projecten beter te organiseren.