Straatwerkers gezond naar hun pensioen
Donderdag 16 april 2026
De druk op gezond en veilig werken in het straatwerk neemt toe. Strengere controles van de Nederlandse Arbeidsinspectie maken duidelijk dat fysieke belasting niet langer een bijzaak is, maar een harde randvoorwaarde. De Krom Groep laat zien hoe je daar als bedrijf proactief op kunt inspelen, met aandacht voor mensen, processen en innovatie. Hoe zorg je ervoor dat straatwerkers hun vak niet alleen goed, maar ook duurzaam kunnen blijven uitoefenen?
De Nederlandse Arbeidsinspectie controleert strenger op fysieke belasting bij straatwerk. Bij overtredingen wordt het werk zelfs direct stilgelegd, wat vorig jaar zestig keer gebeurde. De Krom Groep werkt al jaren vanuit de overtuiging dat gezond werken de basis is voor kwaliteit en continuïteit.
De Krom Groep bestaat uit vier bedrijven die actief zijn in straatwerk, rioolwerk en grondverzet. Door deze disciplines slim te combineren, kunnen ze projecten in de openbare ruimte volledig uitvoeren. Aan het roer staan Johan en Martijn de Krom, samen verantwoordelijk voor ruim 120 vakmensen. Hun missie is het werk organiseren met minder impact op het milieu en minder belasting voor de mensen buiten. Sinds het najaar van 2024 is Johan bovendien voorzitter van Straatwerk Nederland. "We leren veel van collega-bedrijven en opdrachtgevers", vertelt hij. "Die kennis deel ik graag binnen het netwerk. Tegelijk is het voor mij een rol waarin ik mezelf blijf ontwikkelen. Ik ben vrij direct. Soms helpt het om bewust een stap terug te doen en anderen goed mee te nemen."
Van boete naar beloning
Veilig en gezond werken begint bij een goede RI&E met plan van aanpak, ondersteund door certificaten zoals VCA en de Safety Culture Ladder, waarop De Krom inmiddels trede 3 heeft behaald. Toch kiest het bedrijf soms ook voor een eigen aanpak. In 2019 speelde er een rechtszaak: een medewerker had gezaagd zonder water, waardoor een inspecteur letterlijk door een wolk van kwartstof fietste. Toolboxen, instructies en goed gereedschap waren aanwezig, maar een formeel sanctiebeleid ontbrak. Dat leidde tot een boete.
De Krom vertaalde de eis in iets positiefs: een bonusregeling. "Iedere medewerker krijgt aan het einde van het jaar €800 extra als hij of zij volgens de veiligheidsregels werkt. Bij elke overtreding gaat er €80 af", legt Johan uit. "Dat werkt verrassend goed. Mensen spreken elkaar nu ook makkelijker aan." Zijn boodschap aan het team is duidelijk: "Als we Champions League willen spelen, moeten we ons daar ook naar gedragen."
Duurzame inzetbaarheid
Gezond werken gaat verder dan regels. Met het programma De Krom Vitaal zet het bedrijf in op duurzame inzetbaarheid. Een belangrijk onderdeel is de samenwerking met Axis Fysiotherapie. Medewerkers met klachten kunnen 24 uur per dag terecht en worden binnen een dag geholpen. Naast fysiotherapie is er ook personal training.
"Straatwerk blijft zwaar, zelfs met alle machines en hulpmiddelen", zegt Johan. "Door snelle rapportages kunnen we werkzaamheden indien nodig direct aanpassen. Ons ziekteverzuim is daardoor enorm gedaald." Het uiteindelijke doel is breder: "We willen dat onze mensen gezond hun pensioen halen. Dat maakt ons ook een aantrekkelijke werkgever."
Functioneel ontwerpen
De aangescherpte controles van de Arbeidsinspectie maken duidelijk hoe belangrijk het is om fysieke belasting al in de ontwerpfase te beperken. De wet schrijft voor dat straatwerk machinaal of met mechanische hulpmiddelen wordt uitgevoerd. Handmatig straten mag alleen als dat aantoonbaar niet anders kan, met strenge regels voor werktijden, taakroulatie en registratie.
"Die regels zijn niet overal bekend", stelt Johan. "Gemeenten werken vaak met eigen detailboeken waarin bij ontwerp en materiaalkeuze onvoldoende rekening wordt gehouden met deze eisen." Volgens hem is het belangrijk om het gesprek aan te gaan. "Opdrachtgevers staan hier echt voor open, is mijn ervaring. Op termijn moeten we veel meer naar functioneel ontwerpen, zodat projecten uitvoerbaar, veilig en duurzaam zijn. Esthetische effecten kun je wellicht creëren met prints op stenen."
Onderwijs
Om een goed ontwerp te ondersteunen, werken Straatwerk Nederland en Bouwend Nederland aan een straatwerkchecker waarin de Arboregels worden verwerkt. Daarnaast is er aandacht voor kwaliteitsborging. "Ik ga ervan uit dat straks minimaal de helft van de mensen op het werk mbo niveau 3 gediplomeerd is", zegt Johan.
Een onafhankelijke stichting, KBR-S, gaat audits uitvoeren, wat zorgt voor een gelijk speelveld. Ook in het onderwijs is winst te behalen. Beide brancheorganisaties zijn in gesprek met de partij die lesmateriaal voor infraopleidingen ontwikkelt. "Machinaal straten is nu nog een keuzevak, terwijl kennis over hulpmiddelen en ergonomie essentieel is."
De Krom is alvast bezig met de bouw van een nieuw bedrijfspand met opleidingscentrum in Etten-Leur. Daar kunnen jongeren en zij-instromers het vak leren en ontdekken hoe ze hun rug en knieën gezond houden.
Blik op de toekomst
In het derde kwartaal van 2026 presenteert De Krom samen met partner DeJongCeba een verbeterde versie van de eigen straatrobot. Met inzet bij alle steenpakketten en AI-functionaliteit reduceert die het handmatige werk met nog eens 15 procent ten opzichte van de huidige machinale technieken.
"Meer bedrijven gaan participeren, zodat we landelijk legservice kunnen bieden: geen handjes, maar vierkante meters." De recente acties van de Arbeidsinspectie waren even schrikken, erkent Johan, "maar ze zetten veel goede ontwikkelingen in beweging. Als we blijven investeren in samenwerking, ontwerp en innovatie, houden we het vak gezond. Voor nu en voor de toekomst."
Zelf aan de slag
Bekijk vooral ons webinar of zoek contact via de hulplijn. Informatie over de kwaliteitsborgingsregeling straatwerk vind je hier. Meer weten over de straatrobot? Bekijk dan deze video.