Logo Bouwend Nederland

Collectieve warmtenetten: markt moet focus verleggen naar de opgave

Woensdag 22 februari 2023

De nieuwe Wet collectieve warmtevoorzieningen gaat publiek meerderheidsbelang in infrastructuur verplicht stellen. Commerciële warmtebedrijven, die nu 80-90% van de warmtenetten in handen hebben, bieden fel weerstand. Publieke partijen zijn overwegend voor. De discussie duurt voort. Maar volgens Bouwend Nederland is nu het moment aangebroken om serieus rekening te houden met de publieke variant. Het wordt tijd dat de warmtesector het vizier richt op de opgave. Bouwend Nederland wil samen met andere partijen komen tot een innovatie-agenda met als doel om op te schalen.

Minister Rob Jetten besloot in oktober 2022 voor publiek eigendom van de warmte-infrastructuur. Uit het commissiedebat Klimaat en Energie op 15 februari leidt Bouwend Nederland af dat er voldoende politiek draagvlak is voor de nieuwe Wet collectieve warmtevoorzieningen (Wcw).

Kwetsbare warmtemarkt

De huidige warmtemarkt heeft volgens Bouwend Nederland al een paar jaar onvoldoende kritische massa. Daarom is er geen realistische prognose af te geven voor de opschaling die volgens de duurzaamheidsdoelstellingen in 2030 nodig is. Zie artikel van oktober 2022.

Volgens Energie-Nederland, de brancheorganisatie van de (overwegend) private warmtebedrijven, worden door het besluit van minister Jetten veertig projecten stilgelegd of vertraagd. Het zou daarbij gaan om ruim 350.000 aansluitingen voor nieuwe en bestaande woningen, van een beperkt aantal warmtebedrijven. Ook de leden van Bouwend Nederland zien de laatste maanden vertraging optreden. Zij wisten overigens niet dat een dergelijk fors volume op projectbasis al in beeld was. Vanuit de langere termijn geredeneerd werd dat aspect van het bericht van Energie-Nederland daarom met enthousiasme ontvangen.

Minister Jetten houdt de moed erin

Tijdens het commissiedebat op 15 februari uitte minister Jetten zich optimistisch over de voortgang van de Wcw. Het wetsvoorstel bevindt zich in een afrondende fase. Hij herhaalde dat veel aandacht uitgaat naar het vergroten van de 'publieke realisatiekracht'. Verder gaf hij aan dat er een 'leidraad lopende projecten' komt die moet bijdragen aan continuïteit.

Netbeheer Nederland: positief

Zoals het ernaar uitziet gaan de netwerkbedrijven, publieke partijen dus, een belangrijke rol vervullen als (grootaandeelhouder van) integrale warmtebedrijven. Uit het nieuwsbericht op de website van hun brancheorganisatie Netbeheer Nederland blijkt dat ze positief zijn. En samenwerkingsgericht: om de warmtetransitie te versnellen, zijn volgens de netwerkbedrijven alle partijen nodig. Binnen de mogelijkheden die de nieuwe Wcw biedt, is dat ook de visie van Bouwend Nederland.

Energiecoöperaties: kansrijk

Op basis van het commissiedebat op 15 februari kunnen energiecoöperaties rekenen op veel politiek draagvlak. Waarbij minister Jetten aangaf te overwegen, deze eigendomsvariant op het gebied van financiën, expertise en wettelijke vrijstelling te ondersteunen. Een richting die Bouwend Nederland ondersteunt, onder meer vanwege de bewezen waarde van energiecoöperaties in Denemarken.

Bouwend Nederland: zoekt de dialoog

De ledengroep Warmte & Koude Infrastructuur (WKI), onderdeel van de vakgroep Ondergrondse Netwerken en Grondwaterbeheer van Bouwend Nederland, zoekt sinds medio 2022 actief de dialoog met alle partners in de warmteketen. Die dialoog krijgt steeds meer richting en inhoud. Maar de vraag die inmiddels opdoemt is: hoe komen we met deze dialoog naar een collectieve agenda?

Naar een collectieve agenda

Volgens Bouwend Nederland is een collectieve agenda nodig voor de herinrichting van de warmtesector. Met als uitgangspunt het scenario van publiek eigendom van de warmte-infrastructuur. De sector zou moeten toewerken naar een gezamenlijke innovatie-agenda die is gericht op opschaling en innovatie. Waar issues als samenwerking, scholing van technisch personeel, uniformiteit, verduurzaming, professioneel opdrachtgevers- en opdrachtnemerschap en evenwichtige risicoverdeling aan de orde komen. Issues die door de onzekerheid in de warmtemarkt jarenlang vooruit zijn geschoven. Bouwend Nederland verkent daarvoor het draagvlak bij andere brancheorganisaties.

Peter Blesgraaf
Adviseur markt & maatschappij - Vakgroep ONG
E-mailadres

Gerelateerd nieuws

Maandag 27 mei 2024
Emission-0 telt al ruim 400 emissievrije materieelstukken

Hoe mooi zou het zijn als we elektrisch materieel gaan delen zodat emissievrij werken voor iedereen betaalbaar is, dacht innovatiemanager Anne Koudstaal van Dura Vermeer. Inmiddels is deelplatform Emission-0 een feit. Hier kan je emissieloos bouw-, transportmaterieel en laadvoorzieningen uit heel Nederland huren en boeken. Met partners als Betuwewind, Ploegam en Van Oord is Dura Vermeer óók bezig om een landelijk dekkend netwerk van laadpleinen voor de bouw uit te rollen.

Vrijdag 24 mei 2024
Warmtemanifest: maak warmtenetten weer HOT

In de toekomst zal ongeveer een kwart tot dertig procent van de warmtevraag met duurzame collectieve warmtenetten worden ingevuld. Deze uitdagende stip aan de horizon kunnen we alléén bereiken, wanneer we constructief samenwerken aan dit gemeenschappelijke doel. Dat is de kernboodschap van het Warmtemanifest, dat gisteren op het Warmtenetwerk Jaarcongres werd overhandigd aan Caroline Kollau, Directeur Energiemarkt en plaatsvervangend DG Klimaat en Energie bij het ministerie van EZK. In het Warmtemanifest worden tien concrete voorstellen gedaan en een uitnodiging om deze samen met de warmtebedrijven, netbeheerders, de bouwsector en overige sectoren op te pakken.

Maandag 20 mei 2024
“Kom bewoners tegemoet bij aanleg warmtenetten”

Warmtenetten zijn in dichtbebouwde gebieden 30% goedkoper dan individuele warmtepompen als je naar de maatschappelijke kosten kijkt. Bovendien wordt het elektriciteitsnet met een warmtenet significant minder zwaar belast. Alleen komt het financiële voordeel momenteel niet bij huishoudens terecht. Dat blijkt uit onderzoek van Berenschot naar de situatie in Den Haag. NVDE, Stedin, Energiebeheer Nederland en Bouwend Nederland pleiten ervoor dat bewoners meer worden ondersteund.