Jelmer Alberts schuift aan bij gesprek over verduurzaming in de Tweede Kamer

Een enorme opgave: bouwen én verduurzamen

Nederland staat voor een dubbele uitdaging. We willen het woningtekort van ruim 400.000 woningen terugdringen door 100.000 woningen per jaar te bouwen. Tegelijk is afgesproken dat de gebouwde omgeving in 2050 aardgasvrij is en dat al in 2030 1,5 miljoen bestaande woningen en gebouwen zijn verduurzaamd. 

Van nieuwbouwwoningen die aan steeds strengere energienormen moeten voldoen tot grootschalige renovatieprojecten: bouwbedrijven staan voor enorme uitdagingen, maar ook voor kansen — mits de randvoorwaarden kloppen. Onduidelijke regelgeving, stapeling van lokale eisen en gebrek aan ruimte op het stroomnet belemmeren de bouw en infra. 

Netcongestie: de grootste rem op de bouw

Het meest urgente knelpunt is netcapaciteit. In grote delen van het land is het elektriciteitsnet overbelast. Op dit moment kan op twee van de drie potentiële bouwlocaties niet worden gebouwd door gebrek aan netcapaciteit.

Wij pleiten daarom voor:

• landelijke regie en duidelijkheid over prioritering en aansluitzekerheid;
• betere koppeling van energiedata aan woningbouwprogrammering;
• ruimte om te experimenteren met netbewuste nieuwbouw, maar pas normeren als duidelijk is wat werkt en wanneer er een garantie op aansluiting kan worden gegeven. 

Voorspelbare en uniforme regels 

Onze bouwers kunnen en willen verduurzamen. Maar daarvoor zijn voorspelbare en uniforme regels nodig. Wij ondersteunen de implementatie van Europese kaders zoals EPBD IV en de introductie van een Whole Life Carbon-benadering. Het is belangrijk dat de overgang van het huidige MPG-stelsel naar het Europese instrument zorgvuldig gebeurt, zonder dubbele lasten of tegenstrijdige prikkels.

Wat niet helpt, is het stapelen van lokale of provinciale koppen bovenop landelijke regelgeving in anterieure overeenkomsten of convenanten. Dat ondermijnt de rechtszekerheid en drijft kosten op. Een uniforme landelijke standaard — in lijn met Europa — is cruciaal voor betaalbare en opschaalbare woningbouw.

Betaalbaarheid van verduurzaming onder druk

Verduurzaming brengt investeringen met zich mee. Innovatieve isolatiematerialen, circulair bouwen, klimaatadaptatie en natuurinclusiviteit verhogen de bouwkosten. Tegelijkertijd willen we woningen betaalbaar houden voor kopers en huurders.

Wij roepen daarom op om:

• het doel van CO₂-reductie centraal te stellen, niet specifieke materialen of methoden;
• warmtenetten financieel mogelijk te maken en beter te ondersteunen;
• natuurregelgeving te uniformeren en gebiedsgericht te organiseren;
• industrieel bouwen te stimuleren met stabiel beleid en investeringszekerheid.

Alleen zo kunnen onze leden blijven investeren in innovatie, fabrieken, digitalisering en vakmensen.

Onze inzet

Voor ons draait dit rondetafelgesprek om uitvoerbaarheid. Bouwers staan klaar om te leveren — sneller, duurzamer en innovatiever dan ooit. Maar zonder netcapaciteit, zonder uniforme regels en zonder betaalbare randvoorwaarden loopt de woningbouw vast.