Logo Bouwend Nederland

Na communiceren, communiceren en communiceren kunnen we gaan bouwen, bouwen, bouwen

Woensdag 27 maart 2024

De nieuwe reeks workshoppen van de GVE staan voor 2024 in het teken van 'een veilige energietransitie'. Op donderdagochtend 14 maart is er geleerd van de grootschalige uitrol van glasvezel. Sinds 2021 is een versnelling in gang gezet, interessant is dat vanuit het thema veiligheid te bespreken om te leren. Voor de energietransitie staan we nog aan de vooravond, grootse investeringen zijn gepresenteerd waarbij randvoorwaarden bekend zijn, maar nog niet zijn ingevuld. De eerste ervaringen van de buurt/wijkaanpak zijn opgedaan. De lessons learned zijn uitgewisseld zodat we kunnen groeien naar een veilige energietransitie met respect voor het aanwezige glasvezelnetwerk.

Tijdens deze sessie is de samenwerking vanuit de GVE (Governancecode Veilige Energienetten) gezocht met de GVAD (Governancecode Veilige Aanleg Digitale infrastructuur). Matthieu Andriessen (NLConnect) neemt ons mee in de verglazing van Nederland die al in 2002 gestart én in 2020 voor de helft was bereikt. Sinds 2021 is er een versnelling in gang gezet door de switch te maken van Home Connected (HC) naar Home Passed (HP). Eind 2023 hebben de Arbeidsinspectie en Belastingdienst een onderzoek gestart naar o.a. Arbo en arbeidsmarktfraude bij bedrijven die telecomnetwerken aanleggen. De onderzoeksresultaten zijn nog niet gepubliceerd. De ervaringen van de wijkaanpak werden door Robin Janzen (BAM Telecom) gedeeld. De energietransitie staat nog in haar kinderschoenen. Sylvia van 't Hoog (Netbeheer Nederland/Mensenmakendetransitie.nl) neemt ons in twee en een halve minuut mee in de Nationale uitvoeringsagenda (Nua) aan de hand van een animatie. De meerjaren investeringsplannen zijn gemaakt en de eerste grootschalige projecten zijn aanbesteed. Echter de versnelling is nog een uitdaging, de plannen zijn groots, de randvoorwaarden nog onvoldoende gerealiseerd. Marc Bronk (Van Gelder KLM) deelt de eerste ervaringen van de 'buurtaanpak'. De keuze voor HP bij de glasvezeluitrol maakt dat de huisaansluitingen later nog moeten worden gerealiseerd. Hierbij is vaak gekozen voor een sleufloze techniek, rakketten, om behoud van de tuin. Robert-Jan Looijmans (RDI – Rijksinspectie Digitale Infrastructuur) gaat aan de hand van zorgvuldig graven en de uitvoeringsmethode rakketten in op wat dit betekent voor de graafketen in relatie tot de Wibon en CROW500.

Ontwikkelingen en uitdagingen

Voor de verglazing van Nederland: de werkzaamheden aan het glasvezel netwerk zijn nog niet klaar; realisatie huisaansluitingen, nieuwbouw, kabelupgrades en zekerheid door dubbele aansluiting. Daarnaast nemen bedrijven elkaar((s) netwerk) over waardoor extra uitrol niet nodig is.

Voor de energietransitie: de ruimtelijke opgave voor energie naar 2050 is complex, er is zowel onder- als bovengronds een ruimte behoefte voor kabels, leidingen en stations. Het 'bouwen' moet geografisch overal in Nederland tegelijkertijd plaatsvinden waarbij dit alleen mogelijk is door samen met partners, overheden en bewoners/gebruikers aan de slag te gaan. Versnelling wordt gezien in het creëren van een productiekaravaan die buurt voor buurt grootschalig aanpakt, waarbij een uniforme aanpak en proces zorgt voor ruimte en vergunningen.

Tips en tricks uit de praktijk

Zowel uit de uitrol van glasvezel als de eerste ervaringen met de buurtaanpak voor de energietransitie zijn er geleerde lessen:

  • Een gedegen voorbereiding, soms net zoveel tijd als de uitvoering zelf, zorgt voor een voorspelbare uitvoering door het vooraf in contact treden met stakeholders om het in beeld brengen van risico’s en maatregelen én ook mogelijke koppelkansen voor werkzaamheden van andere partijen. Zorg dat je elkaars belang begrijpt.
  • Overweeg als initiatiefnemer om de C5Papplicatie te gebruiken, waardoor de verzamelde informatie en keuzes worden vastgelegd en gedeeld in de keten.
  • Zorg dat degene die de KLIC informatie ontvangt bekend is met 'fictieve ligging'; het vinden in de KLIC gegevens, het proces qua contact netbeheerder, lokaliseren en werken als risicogebied.
  • Het o.a. lokaliseren van kabels en leidingen, bodemonderzoek, proefschakelingen en het betrekken van de uitvoerder bij het ontwerp draagt bij aan Arbo veiligheid en milieu voor medewerkers en omgeving.
  • Voer een nulmeting uit van de omgeving zoals straatwerk, gevels, hekwerk e.d. zodat aansprakelijkheid achteraf eerlijk kan worden beoordeeld.
  • Overal waar straks (extra) energie wordt aangelegd, ligt een telecomnetwerk; vraag in de onderzoeksfase aan de gemeente onder welke voorwaarden het netwerk is aangelegd.
  • De lasverbindingen in het telecomnet zijn kwetsbaar; ga in overleg met de netbeheerder hoe hiermee om te gaan bij tijdelijk omleggen en ophangen.
  • Bij het lokaliseren van kabels en leidingen is het soms handig om extra informatie te vragen aan netbeheerders én is het belangrijk dat er bekendheid is met het proces 'melden van een afwijkende situatie'. Realiseer je dat de gegevens die je ontvangt de best mogelijk informatie is die de netbeheerder heeft. Informatieverstrekking vergroot de voorspelbaarheid op (graaf)schade.
  • In de risico inventarisatie en bijbehorende maatregelenplan hoort specifieke projectinformatie te staan; zoals kwaliteit netwerk, andere diepteligging, graafmethode, ophangconstructie.
  • Zorg dat de werkinstructie aan medewerkers zich beperkt tot de essentie; neem geen algemene informatie (vakkennis) op.
  • Belangrijk is dat de omgeving (bedrijven, scholen, winkels e.d.), bewoners, andere netbeheerders, (grond)eigenaren en hulpdiensten tijdig in beeld zijn. Zorg dat deze partijen meegenomen worden in wat te wachten staat in de uitvoering: nieuwbrief, website, (buurt)informatiebijeenkomsten.
  • Creëer en communiceer met de omgeving dat er tijdens de uitvoeringswerkzaamheden, daar waar het werk is, een aanspreekpunt (Nederlands) in de buurt is: een centrale keet met duidelijke openingstijden, telefoonnummer, herkenbare medewerker.
  • Duidelijke, eenvoudige, eerlijke en Nederlandse communicatie draagt bij aan sociale veiligheid.
  • Zorg dat in 'de uitvoeringstrein' er tijd en capaciteit is geregeld zodat elke dag ingemeten kan worden met opensleuf. Technische ontwikkelingen hebben het mogelijk gemaakt dat door keuze van de juiste apparatuur iedereen kan inmeten. Koppel hieraan een proces waardoor de meetgegevens snel en eenvoudig gecontroleerd, verwerkt en gedeeld kunnen worden met de opdrachtgever.

Soms zijn er gedachten die kunnen bijdragen aan een succesvolle transitie die nog onvoldoende zijn doorgesproken en uitgewerkt. Ga na wat jij kunt bijdragen:

  • Zowel voor de glasvezel uitrol als straks de energietransitie wordt er veel gelokaliseerd, zoals bij het maken van proefsleuven. Deze data heeft een waarde. Binnen het COB is binnen de kennisarena de haalbaarheid van een proefsleuvendatabase onderzocht.
  • Ordeningsregels en het hanteren van een proces voor ordening dragen bij aan het succes van een transitie en individueel project. De NEN7171-1 Ordening ondergrondse netten is op 1 februari 2024 gepubliceerd en verschaft inzicht in eigenschappen, randvoorwaarden en eisen bij het ordenen van ondergrondse netten. De (Nederlandse praktijkrichtlijn) NPR7171-2 Procesbeschrijving ligt vanaf 1 februari 2024 tot 1 mei 2024 ter commentaar. Dit deel bevat de afspraken over het proces tussen de betrokken partijen voor inrichting en ordening van de ondergrond. Denk aan de verantwoordelijkheden van de betrokken partijen en de bijbehorende activiteiten.

Met elkaar, in de keten, moeten we gaan zorgen dat het imago verandert naar: 'wat fijn dat ze voor mij aan de slag zijn zodat er altijd en overal licht, energie, water en internet is, tenzij er met mij is gecommuniceerd dat er werkzaamheden zijn'.

De gehouden presentaties zijn terug te lezen:


De volgende bijeenkomst vindt plaats op donderdagochtend 27 juni 2024 Veilige Energietransitie; het effect van klimaatverandering op onze werkplek. Wil je erbij zijn? Meld je aan!

Yvonne de Rijck
Adviseur techniek vakgroep ondergrondse netwerken en grondwaterbeheer
E-mailadres

Gerelateerd nieuws

Vrijdag 24 mei 2024
Warmtemanifest: maak warmtenetten weer HOT

In de toekomst zal ongeveer een kwart tot dertig procent van de warmtevraag met duurzame collectieve warmtenetten worden ingevuld. Deze uitdagende stip aan de horizon kunnen we alléén bereiken, wanneer we constructief samenwerken aan dit gemeenschappelijke doel. Dat is de kernboodschap van het Warmtemanifest, dat gisteren op het Warmtenetwerk Jaarcongres werd overhandigd aan Caroline Kollau, Directeur Energiemarkt en plaatsvervangend DG Klimaat en Energie bij het ministerie van EZK. In het Warmtemanifest worden tien concrete voorstellen gedaan en een uitnodiging om deze samen met de warmtebedrijven, netbeheerders, de bouwsector en overige sectoren op te pakken.

Vrijdag 24 mei 2024
Opleiding Eerste monteur Hoogspanning Transport gereed

Na een intensieve samenwerkingen tussen de netwerkbedrijven en aannemers werkzaam in de Hoogspanning, een aantal ROC’s en het SBB, presenteren wij met trots de nieuwe opleiding Eerste monteur Hoogspanning Transport (EMHT).

Maandag 20 mei 2024
“Kom bewoners tegemoet bij aanleg warmtenetten”

Warmtenetten zijn in dichtbebouwde gebieden 30% goedkoper dan individuele warmtepompen als je naar de maatschappelijke kosten kijkt. Bovendien wordt het elektriciteitsnet met een warmtenet significant minder zwaar belast. Alleen komt het financiële voordeel momenteel niet bij huishoudens terecht. Dat blijkt uit onderzoek van Berenschot naar de situatie in Den Haag. NVDE, Stedin, Energiebeheer Nederland en Bouwend Nederland pleiten ervoor dat bewoners meer worden ondersteund.