Duurzaam SROI: 'Begin, en leer met kleine stappen'

Met de Groeituin Social Return zet Rijkswaterstaat talent centraal door op vernieuwende wijze met opdrachtnemers samen te werken. Senior adviseur sociale impact Ingeborg van der Vorm licht toe: "Ons doel is om duurzaam, goed passend en betaald werk voor kandidaten te realiseren. Het einde van een contract met een opdrachtnemer mag nooit het einde van iemands arbeidskansen betekenen." Van der Vorm begon haar loopbaan als inkoper in het bank- en verzekeringswezen. Daar ontdekte ze, soms met vallen en opstaan, haar drijfveren: de mens centraal zetten en duurzame resultaten bereiken. Tijdens haar sollicitatiegesprek bij Rijkswaterstaat was ze er open over: "Voor sturing op financiële KPI's moet je niet bij mij zijn. Wel voor een dienstverlening gebaseerd op duurzame inzetbaarheid en zelfregie in een veranderende omgeving." Ze kreeg de baan én de ruimte om haar visie om te zetten in concrete stappen.

Alle beschikbare kansen

Het begon klein: eerst één inkoopcontract binnen één inkoopafdeling van RWS, daarna een tweede inkoopcontract. Voor Van der Vorm is zo'n contract altijd het begin van een gesprek. "We vragen opdrachtnemers wat zij nodig hebben om de social return-opgave in te vullen. Daarbij richten we ons op alle beschikbare kansen", vertelt ze. "Wat zijn de mogelijkheden voor een vast dienstverband? Als die er niet zijn, wat is wél mogelijk? Hoe ondersteunen we de ontwikkeling van een kandidaat het beste? De ene opdrachtnemer kan bijvoorbeeld een opleiding aanbieden. Terwijl de ander een mooi netwerk beschikbaar heeft dat leidt tot een duurzame plaatsing. Met een bredere blik komen we tot nieuwe oplossingen. Wat voor jou iets kleins lijkt, kan voor iemand anders van grote betekenis zijn."

Ook in de GWW-contractmodellen

Het aantal contracten én het aantal betrokken domeinen binnen RWS breidde zich flink uit. Sinds 2024 zijn social return-contractbepalingen bovendien opgenomen in de GWW-contractmodellen, waarmee de Groeituin-methodiek uniform wordt uitgevraagd. Die bepalingen zijn bij marktpartijen getoetst op haalbaarheid, benadrukt Van der Vorm. Onder meer met De Groene Boog, de aannemerscombinatie achter project A16 Rotterdam. "Tijdens de uitvoering zijn meerdere mensen via het social return-programma bij De Groene Boog aan de slag gegaan. Zij vonden niet alleen hun plek binnen het project, maar stroomden daarna ook door naar andere functies, waardoor ze een duurzame werkomgeving hebben gevonden. Alle credits gaan naar de mensen binnen De Groene Boog die dit mogelijk maakten."

Een gezamenlijk netwerk

De Groeituin werkt langs vier pijlers: arbeidsparticipatie, arbeidsontwikkeling, de inzet van kennis, middelen en expertise, en sociaal inkopen. Die brede scope is een bewuste keuze. "We willen graag aansluiten bij de mogelijkheden binnen de bedrijfsvoering van de opdrachtnemer, dus maatwerk. Daarnaast wilde ik de versnipperde beleidsterreinen van participatie, social return, diversiteit & inclusie en een leven lang ontwikkelen bij elkaar brengen." In de Groeituin werkt RWS verder nauw samen met Landelijk UWV en Landelijk WSP Gemeenten. "Door onze krachten te bundelen en dienstverlening beter op elkaar aan te laten sluiten, zorgen we ervoor dat opdrachtnemers van Rijkswaterstaat snel en passend worden geholpen. De regionale arbeidsmarktexperts van het UWV of werkgeversservicepunten kunnen opdrachtnemers bijvoorbeeld adviseren over de arbeidsmarktmogelijkheden binnen hun regio, het leggen van contact met sociale ondernemingen of ondersteunen bij het vinden van de juiste kandidaat voor een vacature. Voorheen wist een ondernemer vaak niet bij wie hij moest zijn; nu staat één gezamenlijk netwerk klaar."

Begin klein

De grootste uitdaging binnen de Groeituin ligt misschien wel in het zichtbaar maken van het kwalitatieve effect, meent Van der Vorm. "Het gaat niet over hoeveel mensen er geplaatst worden op bijvoorbeeld een project, maar wat er écht verandert. Het gaat om het verhaal achter de cijfers." Impact laat zich volgens haar zien op meerdere niveaus. "Wanneer we een opdrachtnemer in zijn kracht zetten, ontstaat ruimte voor nieuwe ideeën en oplossingen. Wanneer een kandidaat naar een passende plek wordt begeleid, krijgt iemand de kans om zichzelf opnieuw uit te vinden. Als steeds meer partijen aanhaken, ontstaat vanzelf een sneeuwbaleffect dat de hele keten versterkt." Dat is precies het verhaal dat Van der Vorm ook deelt bij PIANOo: geen best practice, maar een eerlijk proces van best learnings - van beginnen, proberen, leren, communiceren en samen verder bouwen. Haar belangrijkste tip luidt dan ook: "Begin, en leer met kleine stappen."

Verhalenketting

Benieuwd hoe deze unieke aanpak werkt in de praktijk? Lees de verhalen van RWS uit de praktijk

Benieuwd naar de verhalen van andere opdrachtgevers? Bekijk dan onze publicatie met praktijkverhalen over duurzaam SROI.