Onze inbreng bij het debat over netcongestie en het elektriciteitsnet
Woensdag 22 april 2026
Woensdag 22 april debatteert de Tweede Kamer over netcongestie en het elektriciteitsnet. De wachtlijst voor netaansluitingen is inmiddels de 15.000 aanvragen gepasseerd. In Flevoland, Gelderland en Utrecht staat het stroomnet onder grote druk en in delen van de regio Utrecht worden vanaf 1 juli 2026 zelfs tijdelijk geen aansluiting op het stroomnet gedaan. We doen een dringende oproep aan de politiek: doorbreek de impasse en geef woningbouw de ruimte om door te bouwen.
Waar we eind 2025 nog hoopten op verbetering, laat de recente 'Stand van de Uitvoering' een ander beeld zien. Circa 240.000 woningen die tot 2035 zijn gepland lopen gevaar omdat zij mogelijk geen aansluiting op het stroomnet kunnen krijgen. Bovendien verliest de woningbouw vanaf juli 2026 naar verwachting zijn voorrangspositie op het net aan zogenoemde 'vitale functies'. Dat kan betekenen dat hele nieuwe wijken niet meer gerealiseerd kunnen worden.
De urgentie neemt toe
Dat de dreiging reëel is, blijkt uit het besluit om in een deel van de provincie Utrecht vanaf 1 juli een aansluitpauze op het stroomnet te laten gelden. Nieuwe aansluitingen voor huishoudens en bedrijven moeten daar voor onbekende tijd wachten. Dit is een hard gelag voor woningzoekenden en bouwers, en laat pijnlijk zien hoe urgent het is om netcongestie op te lossen. Lees onze reactie op de aansluitpauze in Utrecht.
Wat wij de Kamer vragen
We hebben vier concrete punten ingebracht. Allereerst: los het stikstofprobleem op. De stikstofuitstoot moet worden verlaagd zodat de vergunningverlening weer op gang kan komen. Vergunningen zijn nodig om het stroomnet uit te kunnen breiden. Samen met VNO-NCW, Natuurmonumenten en Natuur & Milieu hebben we een plan voor een stabiele route uit de stikstofcrisis.
Ten tweede vragen we om betere energieplanologie: het tijdig reserveren van ruimte voor energie-infrastructuur, gekoppeld aan de woningbouwprogrammering. Wachttijden voor nieuwe netaansluitingen lopen op tot gemiddeld circa 45 weken bij nieuwbouw. Zoals we eerder schreven over de druk op het stroomnet, is een systeemaanpak waarin woningbouw en energie-infrastructuur in samenhang worden aangepakt absoluut noodzakelijk.
Ten derde: benut de kennis en kunde van de bouwsector. Onze leden kunnen en willen netbewust bouwen, met slimme energieconcepten die de piekbelasting op het net aantoonbaar verlagen. In projecten zoals de Merwedekanaalzone en Rijnpark Arnhem wordt dat al in de praktijk gebracht. Maar netbewust bouwen kan alleen er zekerheid over aansluitingen en afspraken over de meerkosten tegenover staan. We vragen de Kamer om juridische ruimte te bieden voor tijdelijke flexoplossingen zoals batterijen en microgrids, zodat woningbouw in congestiegebied toch kan starten.
Tot slot pleiten we voor meer vakmensen. Zonder voldoende geschoolde krachten in bouw, infra en installatietechniek komen netuitbreidingsprojecten niet van de grond, hoe goed de plannen ook zijn.
Wat kan wél moet leidend zijn
Een dreigende aansluitstop voor woningbouw is voor ons onacceptabel. De keuzes die de Kamer deze week maakt, bepalen of netcongestie een rem wordt op woningbouw of juist een aanjager van innovatie en versnelling. Wij verwachten van overheden, marktpartijen en netbeheerders maximale inzet om de uitvoering te versnellen. In deze fase moet 'wat kan wél' leidend zijn.