Column | Bouw in de regio aan sterke familiebedrijven

Eddy van Hijum is gedeputeerde regionale economie in de provincie Overijssel

dinsdag 28 januari 2020
Afbeelding Column | Bouw in de regio aan sterke familiebedrijven

De rol van ondernemers in de samenleving staat volop ter discussie. Grote opgaven, zoals klimaatverandering en de groeiende afvalstroom, dwingen bedrijven zich te verantwoorden voor hun impact op de omgeving. Werknemers maken zich zorgen over flexwerk, robotisering en achterblijvende koopkracht. En hoe kan het dat werkgevers klagen over personeelskrapte, terwijl er nog zoveel mensen zonder werk langs de kant staan?

Het bedrijfsleven ligt onder een publiek vergrootglas. Genoeg aanleiding voor VNO-NCW en MKB-Nederland om zich te bezinnen op de bijdrage van ondernemers zelf aan de spanningen in de samenleving. In het kader van het ‘Brugproject’ zijn veel gesprekken gevoerd met ondernemers, werknemers en partijen van buiten, waaronder provincies en gemeenten. Zo moet de basis worden gelegd voor een nieuw ‘sociaal contract’. Dat klinkt mooi, maar het vertrouwen in ondernemers zal niet herstellen met fraaie volzinnen over maatschappelijk verantwoord ondernemen. We zullen moeten erkennen dat aandeelhouderswaarde en korte termijnwinst als ultiem bedrijfsdoel tekort schieten. Ook de belangen van werknemers, de lokale samenleving en het milieu moeten volwaardig meewegen.

Verbinding

Tijd voor wat Overijsselse nuchterheid. In mijn werk als gedeputeerde van de provincie Overijssel kom ik veel bedrijven tegen die volop in verbinding staan met de samenleving. Zeker ook in de bouw- en installatiesector. Neem het installatiebedrijf Breman uit Genemuiden, dat al zijn werknemers volwaardig participant in de onderneming heeft gemaakt (inclusief winstdeling) en voorloper is in het denken over circulaire en energiepositieve bouw. Neem Sallandse Wegenbouw uit Haarle, dat alles op alles zet om kwetsbare jongeren in de organisatie op te nemen (en daarvoor onlangs een landelijke MKB-prijs kreeg). Een ander voorbeeld is Schagen Infra in Hasselt, dat vorig jaar de Circulair Ondernemen-Award van de Regio Zwolle won voor zijn energiezuinige en circulaire productie van beton en asfalt. Volop inspiratie ook bij Steggink Infra uit Reutum, een van onze ‘pioniers’ op het gebied van sociale innovatie. Zo kan ik nog even doorgaan.

Familiebedrijven

Niet toevallig zijn al deze ondernemingen, die stilzwijgend al decennia een sociaal contract met hun omgeving hebben, familiebedrijven. Maar liefst 70% van de Overijsselse ondernemingen is een familiebedrijf. Als provincie omarmen we dit kenmerk van onze regionale economie als een kracht. Familiebedrijven zijn over het algemeen regionaal geworteld, richten zich op hun continuïteit op de lange termijn, hebben oog voor medewerkers, letten op hun omgeving en zijn doorgaans degelijk gefinancierd. Zij zijn vaak de stabiele motor achter de samenwerking met het (beroeps-)onderwijs, kennisinstellingen en gemeenten. We beschouwen deze bedrijven dan ook als natuurlijke bondgenoten in ons streven naar een sterke, duurzame en inclusieve regionale economie.

Kwetsbaarheden

Maar laten we het beeld niet romantiseren. Ook familiebedrijven hebben, om te overleven, een gezond bedrijfsresultaat nodig en moeten inspelen op trends als digitalisering. Deze bedrijven hebben bovendien soms specifieke kwetsbaarheden zoals (gebrek aan) opvolging, interne oriëntatie of kleinschaligheid. Daarom intensiveert de provincie Overijssel haar gericht beleid om de kennis over het functioneren van familiebedrijven te vergroten en om deze bedrijven te versterken en vernieuwen. Zo werken we aan een economie waar ondernemers in verbinding blijven met de samenleving.