• Home
  • Actueel
  • Nieuws
  • Edgar van Niekerk: "De sector moet grote schaalsprongen gaan maken om gebouwen en huizen te verduurzamen."

Edgar van Niekerk: "De sector moet grote schaalsprongen gaan maken om gebouwen en huizen te verduurzamen."

dinsdag 17 maart 2020
Afbeelding Edgar van Niekerk: "De sector moet grote schaalsprongen gaan maken om gebouwen en huizen te verduurzamen."

De toekomstverkenning ‘Nu Bouwen aan Morgen’ is inmiddels in volle gang. Samen met experts van binnen en buiten de sector bespreken we welke denkrichtingen mogelijk zijn voor 2030. Op basis van de 4 centrale thema’s, namelijk Ruimtelijke spreiding van functies, Energietransitie en -infrastructuur, Toekomst van werk en Waarde van bouwen, kijken we vooruit. Binnen Bouwend Nederland hebben we ook een expert naar voren geschoven die het hele traject van de verkenning per thema zal overzien. Voor het thema ‘Energietransitie en -infrastructuur’ is dat Programmamanager Energietransitie Edgar van Niekerk.

Kan je jezelf even kort voorstellen en vertellen welke functie je uitoefent binnen Bouwend Nederland?

“Sinds ruim een jaar werk ik vanuit Bouwend Nederland aan de praktische uitvoering van meerdere beleidsonderdelen die samenhangen met de energietransitie en met de uitvoeringsagenda van het Klimaatakkoord. Een uitermate boeiende klus als we kijken naar alle maatschappelijke en sectorale uitdagingen waar we voor staan. Nederland wil in 2030 49% minder en in 2050 zelfs 95% minder CO2 uitstoten. De winning van het Groninger aardgas stopt en het gebruik van fossiele energie moet drastisch omlaag, tot vrijwel nul in 2050. Dit heeft consequenties voor alle sectoren en de huidige energiesystemen en -infrastructuren gaan daardoor sterk veranderen. Met deze laatste ontwikkelingen heb ik me hiervoor 7,5 jaar beziggehouden voor de Vakgroep Ondergrondse Netwerken en Grondwaterbeheer van Bouwend Nederland. Met mijn ervaring en huidige werk vond ik het dan ook een mooie kans om trekker te worden van het thema Energietransitie en -infrastructuur van de toekomstverkenning 2030 Nu Bouwen aan Morgen.”

Welke nieuwe kennis/inzichten hoopte je via deze verkenning te krijgen?

“De verduurzamingsopgave waar we in Nederland voor staan is complex. De energietransitie verandert onze manier van leven, wonen en werken en maakt ons bewust dat we naar duurzame vormen van energieverbruik moeten omschakelen. De energietransitie grijpt in op alle sectoren zoals industrie, landbouw, mobiliteit en de gebouwde omgeving. Het is daarom ontzettend waardevol en belangrijk een bredere kijk te ontwikkelen op hoe de toekomst eruit kan gaan zien. Hoe denken verschillende experts hierover? Wat gebeurt er in andere sectoren? Het kan ook heel interessant zijn om kennis op te doen over mogelijk nieuwe technologieën die wellicht kunnen gaan helpen bij de verduurzamingsopgave. Precies deze insteek is gekozen met de toekomstverkenning 2030 Nu Bouwen aan Morgen: het opdoen van brede inzichten. Inzichten die kunnen leiden tot nieuwe uitzichten op de toekomst, waarover we met onze leden en alle stakeholders het gesprek kunnen aangaan.”

Wat vanuit jouw thema gezien denk je dat de grootste impact zal hebben op de bouwsector?

“De transitie naar een CO2-arme gebouwde omgeving en energievoorziening gaat een hele klus worden. Hoe we die klus met voldoende capaciteit in de sector gaan klaren, dat gaat naar mijn idee een van de grootste uitdagingen worden. De sector moet grote schaalsprongen gaan maken om gebouwen en huizen te verduurzamen en benodigde energiesystemen aan te leggen. Daar zijn innovaties voor nodig, alsook efficiënte ketenprocessen en de opbouw van benodigde arbeidscapaciteit. Gelukkig hebben we daar nog wel even de tijd voor tot 2050. De komende jaren zal het werkaanbod en daarmee de behoefte aan vakmensen in elk geval sterk gaan groeien. Daarom zet Bouwend Nederland nu al vol in op instroomcampagne, het werven en opleiden van technisch personeel, alsook het effectief inzetten van beschikbare arbeidscapaciteit en duurzame inzetbaarheid van werknemers.”

Wat zie jij als de grootste uitdaging voor jouw thema richting 2030?

“Wat van belang gaat worden om de energietransitie te versnellen, is dat er maatschappelijk handelingsperspectief ontstaat. Als we kijken naar de gebouwde omgeving, wat kunnen burgers, corporaties of gebouweigenaren dan doen om aan de slag te gaan met verduurzaming? Daarmee ontstaat ook het handelingsperspectief voor de markt: toenemende volumes aan de vraagkant zorgen voor continuïteit bij bedrijven en leiden tot innovaties en opschaling waarmee de energietransitie haalbaar en betaalbaar kan worden gemaakt. Er moet in elk geval fors worden ingezet op energiebesparing van bestaande bouw en nieuwbouw. Aardgasloos en bijna energieneutraal bouwen (BENG) worden door de wetgeving nu al snel praktijk. Maar er ligt vooral een stevige opgave om bestaande gebouwen te isoleren en energiezuinige bouw- en installatietechnische maatregelen te nemen. We zullen over gaan op duurzame opgewekte warmte uit de omgeving, bodem of lucht en elektriciteit uit hernieuwbare bronnen. Niet alleen de bestaande bouw, maar ook de ondergrondse infrastructuren moeten daarvoor worden vernieuwd of aangepast. Denk aan de aanleg van warmtenetten, gasnetten voor groengas, voor hybride oplossingen of mogelijk waterstof toepassingen. Maar denk ook aan het verslimmen en verzwaren van elektriciteitsnetten om toereikende netcapaciteit te bieden voor de sterk toename van elektrisch vervoer, de opwekking uit zon en wind of voor hele wijken die overstappen op elektrisch koken. De uitdaging zit vooral in de gelijktijdigheid van al deze ontwikkelingen en het op gang brengen van noodzakelijke systeemveranderingen, zoals passende wetgeving en stimulerende maatregelen, het beschikbaar krijgen van duurzame energie-alternatieven en financieringsmogelijkheden om te kunnen investeren in verduurzaming. De uitdaging om dit voor elkaar te krijgen is groot en daarom moeten we nu beginnen om te bouwen aan morgen.”

Meer weten?

Wil je graag meer weten over het thema ‘Energietransitie en -infrastructuur’ of blijf je graag op de hoogte blijven van verdere ontwikkelingen? Houd dan zeker het digitaal platform in de gaten.