Terugblik webinar Samen Slimmer 2020

woensdag 7 oktober 2020

Joost Swaan

Verenigingsmanager Regio Randstad Noord
Afbeelding Terugblik webinar Samen Slimmer 2020

Ambitieuze doelen bereiken vereist focus en teamwerk. Deze boodschap van Katja Staartjes, de eerste Nederlandse vrouw die de Mount Everest bedwong, omkleedde de webinar Samen Slimmer op 23 september. Tijdens dit event spraken bestuurders van provincie Noord-Holland, PWN, HHNK en Bouwend Nederland over het spanningsveld tussen natuur en economie in het licht van complexe vraagstukken rondom stikstof, klimaatadaptatie en bodemdaling. Hoe vliegen we die samen aan en wat kunnen we daarin leren van bergbeklimmers?

Voor de gelegenheid zijn Gerda Quak (HHNK), Ferry Geerlings (provincie Noord-Holland), Sjakel van Wesemael (PWN) en Joep Rats (Bouwend Nederland) aangeschoven bij dagvoorzitter Maarten Bouwhuis. Met een virtueel publiek van ruim 200 geïnteresseerden dat via een app vragen kan stellen en kan reageren op prikkelende stellingen, snijden zij het ene hete hangijzer na het andere aan. Te beginnen met de allesoverheersende coronacrisis, die samenwerken aan oplossingen er op het eerste gezicht niet makkelijker op maakt. Toch zien de bestuurders ook kansen, juist omdat er een ongekend gevoel van urgentie is ontstaan: we moeten er samen de schouders onder zetten om elkaar in de benen te houden. Van Wesemael merkt op dat tegelijkertijd de waardering voor de natuur is toegenomen. Er is dus momentum om de economie te stimuleren én de natuur te beschermen.

Bergbeklimmen als lichtend voorbeeld
De centrale vraag die op tafel ligt, luidt: hoe breng je deze doelen in balans? Hoe dringen we bijvoorbeeld stikstof terug zonder de economie af te remmen? Hoe krijgen we duurzaam en klimaatadaptief bouwen versneld van de grond? Hoe hou je de landbouw in stand zonder dat het grondwater zakt en de bodem daalt? Een kwestie van slimmer samenwerken, daarover is iedereen het eens. Maar hoe pak je dat aan? Om hier vanuit een ander perspectief licht op te laten schijnen, is Katja Staartjes uitgenodigd. Zij schreef op basis van haar ervaringen Topteams. Samen bergen verzetten, waarin zij laat zien hoe teamwerk helpt om topprestaties neer te zetten. Tijdens de webinar schetst zij in drie korte presentaties een beeld van de immense samenwerking die nodig is om een bergexpeditie succesvol te volbrengen, van de voorbereidingen tot en met de afdaling. Ze vertelt over de onmisbare hulp van dragers, de omwegen die soms nodig zijn, over tegenslagen, cultuurverschillen en irritaties die overbrugd moeten worden. Over de wanhoop en teleurstelling, maar uiteindelijk ook de euforie als het doel is bereikt.

Stimulans voor innovaties
De parallellen met samenwerken aan grote maatschappelijke opgaven zoals stikstof terugdringen, klimaatadapatie en bodemdaling tegengaan, vallen direct op. En roept interessante vragen op bij het publiek, dat op afstand kan reageren. Zoals: “Hoe houd je focus als de ambitie niet zo scherp is als de top van een berg?” Dat dit inderdaad niet eenvoudig is, schemert ook in de discussie door. De bereidheid om samen te werken is er zeker, maar er zijn ook verschillende inzichten en belangen die samenwerken en stappen maken soms in de weg staan. Zo brengt Quak naar voren dat overheden de markt nodig hebben om hen te helpen klimaatadaptief te bouwen. De bouwsector onderschrijft dit. “Maar in de praktijk blijft innoveren ingewikkeld”, zegt Rats. “Want investeringen in innovaties verdien je niet makkelijk in één project terug.” Hij ziet ook een uitweg uit dit probleem: overheden zouden hun opdrachten op een andere manier in de markt gaan zetten, meer als programma’s met meerjarendoelen zoals dat bijvoorbeeld al gebeurt bij de versterking van de keringen door HHNK. “Zo geef je aannemers de kans om innovaties door te ontwikkelen, in plaats van dat ze steeds met iets nieuws moeten komen.”

Goed voor de economie, goed voor de natuur
Ideeën en initiatieven om de economie te laten groeien en tegelijkertijd de natuur een zetje in de rug te geven komen ook ter sprake. Zo komt er meer groen en water in de gebouwde omgeving. Van Wesemael: “Die toegevoegde natuur vermeerdert de waarde. En als je het integraal bekijkt, krijg je op die manier duurzame wijken die klimaatadaptief zijn en waar mensen blij en gelukkig van worden.” Ook bij bodemdaling kan de natuur te hulp schieten. Een mooi voorbeeld is een initiatief van agrariërs die samen met HHNK onderzoeken hoe met inzet van het natuurlijke watersysteem veenvorming gestimuleerd kan worden.

Succesfactoren
Allemaal stappen in de goede richting, maar de top is nog niet bereikt. Om daarin te slagen, zijn zes factoren doorslaggevend, heeft Staartjes in haar expedities ervaren:

  • een gedeeld doel – heeft iedereen dezelfde top in beeld?
  • een divers team waarin mensen en partijen hun onderlinge verschillen inzetten om samen tot betere prestaties te komen
  • open communicatie – op het juiste moment
  • persoonlijk leiderschap – de basis van goed teamwerk is dat partijen hun eigen tekortkomingen en angsten weten te hanteren
  • commitment – en daarbij elkaar ook iets gunnen
  • wendbaarheid – want het groeipad loopt altijd anders dan gepland


Stof tot nadenken voor Team Noord-Holland: er wordt al veel samengewerkt, maar kunnen we onze succesfactoren nog versterken? De bestuurders concluderen dat het daarvoor belangrijk is dat partijen die actief zijn in de schaarse openbare ruimte boven en onder de grond, elkaar blijven opzoeken en kennis uitwisselen, in onderling vertrouwen. Om zo samen, met vallen en opstaan, steeds verder te komen. De wil is er, en de goede voorbeelden stapelen zich op. Quak besluit dan ook: “Ik hoop dat deze webinar een opmaat is voor nog veel meer gesprekken en de ontwikkeling van topteams in de regio.”

Samen Slimmer is een initiatief van PWN, Bouwend Nederland, HHNK en provincie Noord-Holland. Dit jaar geen netwerkbijeenkomst, maar een live webinar, met hetzelfde doel: elkaar inspireren om slim samen te werken.

1e blok webinar Samen Slimmer 2020

Klik hier om webinar te starten 

In dit 1e blok van het webinar Samen Slimmer 2020, praten Provincie Noord-Holland, Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, Bouwend Nederland en PWN met elkaar over wat de stikstofproblematiek betekent voor hen betekent. Zij trekken steeds vaker samen met elkaar op om (onder andere) deze uitdagingen, waar zij voor staan, aan te pakken.

2e blok webinar Samen Slimmer 2020

Klik hier om webinar te starten

Hitte, droogte, clusterbuien zijn natuurverschijnselen die niet meer weg te denken zijn. De omgeving zal zich daaraan aan moeten passen. Denk bijvoorbeeld aan klimaatadaptief bouwen en natuur-inclusief bouwen. In dit 2e blok praten Provincie Noord-Holland, Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, Bouwend Nederland en PWN hierover aan tafel.

3e blok webinar Samen Slimmer 2020

Klik hier om webinar te starten

Bodemdaling is al jarenlang een probleem. Met de stijgende zeespiegel wordt het steeds nijpender, zowel voor de stad als ook voor het platteland. In het 3e blok van het webinar Samen Slimmer bespreken Provincie Noord-Holland, Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, Bouwend Nederland en PWN met elkaar of bodemdaling wellicht het nieuwe stikstofprobleem is geworden.