Rubriek | Incident in beeld

Bouwcirkelzaagmachine

Afbeelding Rubriek | Incident in beeld

Veiligheid in de bouw heeft voortdurend aandacht nodig. Er gebeuren nog steeds dagelijks ongevallen of bijna-ongevallen en de adviseurs van Aboma worden daar vaak bij betrokken.
In de rubriek 'Incident in beeld' vertelt een van de adviseurs over een situatie die hij in zijn praktijk is tegengekomen.

Op vrijwel iedere bouwplaats is hij aanwezig, de bouwcirkelzaagmachine. In een zaagloods, in een container of buiten op de werkvloer. Niet alleen overal aanwezig, maar ook gebruikt voor vele toepassingen en door vele partijen die op de bouwplaats werkzaam zijn. Een vrijwel onmisbaar stuk gereedschap op de bouwplaats, echter ook veroorzaker van veel ongevallen en incidenten. We lichten er één uit.

Wat is er gebeurd

Om stroken te maken voor het afwerken van een woning wordt door Farid en Martin (*), twee timmerlieden, een plaat multiplex gezaagd met de bouwcirkelzaagmachine. Tijdens het zagen gaat het goed mis, Martin raakt met zijn hand het draaiende zaagblad en verliest hierbij één van zijn vingers. Tijdens het uitgevoerde ongevalsonderzoek worden diverse feiten geconstateerd: de beschermkap die het draaiende zaagblad afschermt was niet voldoende ver op de multiplex plaat (werkstuk) gedrukt en  is er bij de bouwzaag geen zogenaamde afvoertafel of extra geleiding beschikbaar waarop het werkstuk kan rusten.

Waarom gaat het mis

Tot zover de feiten, maar waarom heeft het ongeval nu eigenlijk plaatsgevonden? Farid en Martin hebben veel ervaring, het werk is hen niet vreemd en toch gaat dit mis. Onoplettendheid? Slordigheid? Geen geschikt materieel? Of toch gewoon pech? De basis van dit ongeval ligt echter op een heel ander vlak, namelijk in communicatie en cultuur. Farid ziet vooraf dat de beschermkap niet goed wordt afgesteld door Martin en dat het zagen van de plaat eigenlijk het best met z’n tweeën gedaan kan worden. Hij waarschuwt Martin niet en biedt ook niet aan te helpen. Aanspreken voelt betuttelend en stiekem weet Farid dat hijzelf ook niet altijd de beschermkap juist gebruikt. Martin weet dat de plaat die gezaagd moet worden eigenlijk te groot is om alleen te zagen zonder extra voorzieningen als een afvoertafel, maar vraagt niet om hulp. Het voelt toch wat ongemakkelijk om aan te moeten geven dat hij dit eigenlijk niet alleen kan.

En dan gaat het mis. Martin houdt de plaat niet meer in bedwang en in een uiterste poging om toch de strook op de zaagtafel te houden, schiet hij met zijn hand onder de beschermkap ondanks dat Farid nog snel probeert de plaat te grijpen.

De leerpunten

Uit het ongevalsonderzoek zijn de twee belangrijkste verbeterpunten gekomen:

  • De bouwzagen op de projecten worden standaard voorzien van een afvoertafel (de technische maatregel).
  • Binnen het bedrijf is een systeem geïntroduceerd waarbij onveilige situaties en verbetersuggesties eenvoudig via een app zijn te melden en het gebruik van de app wordt beloond en besproken in de dag-start op de projecten. (Stimuleren van meldingsbereidheid van onveilige situaties).

(*) Fictieve namen