- Home
- Kennis
- Vakantie en verlof
- Verlof rondom zwangerschap bevalling en ouderschap
Verlof rondom zwangerschap, bevalling en ouderschap
Bij zwangerschap, bevalling en ouderschap zijn er verschillende verlofrechten waar werknemers gebruik van kunnen maken. Op deze pagina lees je meer over het zwangerschaps- en bevallingsverlof, bevallingsverlof voor de partner, standaard en aanvullend geboorteverlof en onbetaald en betaald ouderschapsverlof. Wat zijn de voorwaarden, hoe lang duren de verschillende verlofperiodes en hoe zit het met loon en uitkeringen? Hier lees je hoe dit is geregeld in de wet en de cao Bouw & Infra.
Zwangerschapsverlof
Een werkneemster heeft in verband met haar zwangerschap en bevalling recht op zwangerschaps- en bevallingsverlof. Dat is geregeld in artikel 3.1 van de Wet arbeid en zorg.
Duur zwangerschapsverlof en bevallingsverlof
Een werkneemster mag vanaf zes weken voor de uitgerekende bevallingsdatum verlof opnemen en houdt dan nog tien weken over na de bevalling. In ieder geval moet de werkneemster minimaal vier weken voor de uitgerekende datum stoppen met werken. In dat geval blijven dan dus nog twaalf weken verlof na de uitgerekende datum over. Het bevallingsverlof gaat in op de dag na de bevalling. De dag van de bevalling hoort nog bij het zwangerschapsverlof.
Loonbetaling tijdens zwangerschaps- en bevallingsverlof
Tijdens het zwangerschaps- en bevallingsverlof wordt geen loon doorbetaald, maar heeft de werkneemster recht op een uitkering van het UWV. Die uitkering bedraagt maximaal 100% van het maximum dagloon. Uiterlijk twee weken voordat de werkneemster haar zwangerschapsverlof opneemt, moet de werkgever een aanvraag voor een uitkering indienen bij het UWV.
In de praktijk ontvangt de werkgever meestal de uitkering tijdens het zwangerschaps- en bevallingsverlof van het UWV en maakt deze over op de rekening van de werknemer. Soms kan een werkgever verplicht zijn om het volledige loon tijdens het zwangerschaps- en bevallingsverlof door te betalen. Dit laatste hangt echter af van de bepalingen in de arbeidsovereenkomst of in de cao. De cao Bouw & Infra vermeldt hier niets over.
Bevallingsverlof
Bij bevalling van de partner heeft de werknemer op grond van de cao Bouw & Infra recht op één dag betaald verlof. In de cao staat letterlijk: "Bij bevalling van de partner heeft de werknemer recht op één dag betaald verlof. De werkgever betaalt het vast overeengekomen loon of het salaris.".
In de cao staat nergens dat een werknemer geen recht heeft op deze dag bevallingsverlof als de bevalling 's avonds na werktijd, in het weekeinde of tijdens een vakantie plaatsvindt. Dus ook in deze gevallen heeft de werknemer recht op een dag bevallingsverlof.
Standaard geboorteverlof
Bij de geboorte van een kind heeft de partner recht op eenmaal het aantal werkuren per week betaald verlof. Werkt de partner bijvoorbeeld vijf dagen gedurende zes uur per dag? Dan krijgt hij of zij 30 uur verlof (5 x 6 werkuren per dag). De werkgever betaalt het loon tijdens dit verlof volledig door. De werknemer kan de verlofdagen van het geboorteverlof naar eigen inzicht opnemen, maar moet dit wel doen binnen vier weken na de geboorte van het kind.
Aanvullend geboorteverlof
Met het aanvullend geboorteverlof kan een werknemer minimaal één week en maximaal vijf weken verlof opnemen, nadat het geboorteverlof is opgenomen. Hierbij wordt geen verschil gemaakt tussen het krijgen van een baby of een meerling. Als iemand dus een tweeling krijgt, wordt het verlof niet verdubbeld. De werknemer hoeft het verlof niet aan een stuk op te nemen, het mag ook verspreid worden over een langere periode. Wel moet werknemer het verlof opnemen binnen de eerste zes maanden na de geboorte. De werknemer moet het aanvullend geboorteverlof minimaal vier weken van tevoren aanvragen.
Het aanvullend geboorteverlof is een wettelijk recht. Je mag de aanvraag dus niet afwijzen. Wél mag je het verlof tot twee weken van tevoren aanpassen. Hiervoor geldt de voorwaarde dat je dit in overleg met de werknemer doet vanwege zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen. In dat geval betekent het dat het verlof op een ander moment zal plaatsvinden.
Ontvangt de betreffende werknemer naast zijn loon bij de werkgever ook (al dan niet gedeeltelijk) een WW-, WIA-, Wajong- of Ziektewetuitkering? Dan krijgt hij aanvullend geboorteverlof voor het deel dat hij in loondienst is.
Uitkering van het UWV
Tijdens het aanvullend geboorteverlof hoeft de werkgever geen loon door te betalen. De werknemer ontvangt gedurende het aanvullend geboorteverlof een uitkering van het UWV. De uitkering bedraagt 70% van het dagloon van de werknemer. Het dagloon is altijd inclusief het vakantiegeld.
Het UWV betaalt de uitkering bruto uit aan de werkgever en deze verloont de uitkering aan de werknemer. Het UWV kan de uitkering ook rechtstreeks betalen aan de werknemer als de werkgever hiervoor kiest bij de aanvraag.
Tijdens het aanvullend geboorteverlof ontvangt de werknemer een uitkering van het UWV (al of niet via de werkgever) en geen vast overeengekomen loon of salaris van de werkgever. Dit brengt met zich mee dat de grondslag voor pensioenpremie, BTER-premies, TSF-en IB-afdrachten nihil is en er dus niets afgedragen hoeft te worden.
Opbouw verlofrechten
Bij aanvullend geboorteverlof loopt de opbouw van wettelijke vakantiedagen gewoon door. Dit geldt ook voor de tien roostervrije dagen die niet is het TSF/IB zitten.
De geldstorting voor dagen in het TSF/IB stopt wel bij aanvullend geboorteverlof, vanwege het feit dat de werknemer een uitkering ontvangt en geen vast overeengekomen loon of salaris. Het totale opnamerecht van TSF- en/of IB-dagen (18 bouwplaatswerknemer en 13 uta-werknemer) wijzigt echter niet.
Afwijkende werkwijze in de praktijk
De meest voorkomende werkwijze bij bouw- & infrabedrijven is dat de werkgever bij aanvullend geboorteverlof 70% van het vast overeengekomen loon of salaris doorbetaalt (inclusief premies pensioen, BTER en afdrachten TSF of IB) om vervolgens de ontvangen uitkering van het UWV hiermee te verrekenen.
Onbetaald en betaald ouderschapsverlof
Beide ouders hebben tot hun kind acht jaar oud is recht op onbetaald ouderschapsverlof. Dit verlof is maximaal 26 keer het aantal uren van hun werkweek. Als de werknemer geen vaste arbeidsomvang per week heeft, wordt het aantal uren ouderschapsverlof berekend aan de hand van het omrekenen van het aantal jaarlijkse arbeidsuren naar een gemiddeld aantal arbeidsuren per week. Zij kunnen hiervan negen werkweken betaald ouderschapsverlof opnemen en daarvoor een uitkering van het UWV krijgen.
Betaald ouderschapsverlof
Betaald ouderschapsverlof duurt minimaal een en maximaal negen werkweken. Ouders kunnen het verlof flexibel opnemen, bijvoorbeeld een aantal uren per dag verdeeld over meerdere weken. Ouders moeten het betaald ouderschapsverlof verlof opnemen binnen één jaar na de geboorte van het kind. Gaat het om een adoptie- of pleegkind en is het kind nog geen acht jaar oud, dan moet het verlof binnen één jaar na opname in het gezin worden opgenomen. Niet opgenomen werkweken betaald ouderschapsverlof kunnen ouders nog wel opnemen als onbetaald ouderschapsverlof.
Uitkering van het UWV
De uitkering betaald ouderschapsverlof kan worden aangevraagd nadat minimaal één keer het aantal uren van de werkweek verlof is opgenomen. Tijdens het betaald ouderschapsverlof hoeft de werkgever geen loon door te betalen. De werknemer ontvangt gedurende dit verlof een uitkering van het UWV. De uitkering bedraagt 70% van het dagloon van de werknemer. Het dagloon is altijd inclusief het vakantiegeld.
Het UWV betaalt de uitkering bruto uit aan de werkgever en deze verloont de uitkering aan de werknemer. Het UWV kan de uitkering ook rechtstreeks betalen aan de werknemer als de werkgever hiervoor kiest bij de aanvraag.
Tijdens het betaald ouderschapsverlof ontvangt de werknemer een uitkering van het UWV (al of niet via de werkgever) en geen vast overeengekomen loon of salaris van de werkgever. Dit brengt met zich mee dat de grondslag voor pensioenpremie, BTER-premies, TSF-en IB-afdrachten nihil is en er dus niets afgedragen hoeft te worden.
Opbouw verlofrechten
Bij aanvullend geboorteverlof loopt de opbouw van wettelijke vakantiedagen gewoon door. Dit geldt ook voor de tien roostervrije dagen die niet is het TSF/IB zitten.
De geldstorting voor dagen in het TSF/IB stopt wel bij betaald ouderschapsverlof, vanwege het feit dat de werknemer een uitkering ontvangt en geen vast overeengekomen loon of salaris. Het totale opnamerecht van TSF- en/of IB-dagen (18 bouwplaatswerknemer en 13 uta-werknemer) wijzigt echter niet.
Afwijkende werkwijze in de praktijk
De meest voorkomende werkwijze bij bouw- & infrabedrijven is dat de werkgever bij betaald ouderschapsverlof 70% van het vast overeengekomen loon of salaris doorbetaalt (inclusief premies pensioen, BTER en afdrachten TSF of IB) om vervolgens de ontvangen uitkering van het UWV hiermee te verrekenen.
Hoe kunnen we je helpen?
Heb je een vraag over dit onderwerp? Onze adviseurs sociale zaken staan voor je klaar.