Tonny houdt werknemers met sores aan het werk

Tekst: Jan Rozendaal
Bron: DVHN

Een stratenmaker bij een infrabedrijf belandde in een vervelende scheiding. De woning, die onder water stond, moest worden verkocht en de helft van de resterende hypotheekschuld kwam op zijn bordje terecht. En daar lagen al een paar persoonlijke leningen.

“Uiteindelijk lag er voor 70,000 euro aan loonbeslagen bij de werkgever. Als je dat wilt afbetalen, dan ben je wel dertig jaar bezig", zegt Tonny Grotenhuis, adviseur social support bij Bouwend Nederland. Grotenhuis, ingeschakeld door de HR-afdeling van het infrabedrijf, heeft samen met de werknemer alle schulden boven water gehaald en vervolgens een schuldhulpverleningstraject opgezet.

"In samenwerking met een gemeentelijk ambtenaar van de schuldhulpverlening probeerden we afspraken te maken met de schuldeisers. In zo'n geval probeer je zonder tussenkomst van een rechter een schuld op te lossen door de schuldeisers te vragen genoegen te nemen met een gedeeltelijke terugbetaling. Drie van de tien zeiden: 'Dat gaan we niet doen.' Wanneer dat minnelijke traject niet werkt, moet het via de rechter lopen. Via de Wet schuldsanering natuurlijke personen heeft deze medewerker de schulden afgelost. Een pittig traject. Maar als je dat volgt, dan wordt aan het eind een deel van je schuld kwijtgescholden en ben je schuldenvrij. Ik kwam deze man onlangs toevallig tegen en hij maakt het goed."

Het merendeel van de werkgevers ondersteunt medewerkers desgewenst met mentale ondersteuning om zo het ziekteverzuim te verminderen. Het zijn vooral grote bedrijven en organisaties die daarvoor een bedrijfspsycholoog in dienst hebben, vitaliteitsprogramma's aanbieden of vertrouwenspersonen inzetten. Middelgrote en kleine bedrijven hebben de middelen er niet voor om hier structureel beleid op te voeren

Problemen mee naar het werk

Bouwend Nederland is de enige branchevereniging die dit aanbiedt aan alle werknemers van haar leden: groot en klein. De basis hiervoor werd gelegd in de jaren 70 van de vorige eeuw. De bazen van Rijkswaterstaat en bouwreus Heijmans merkten dat als de medewerkers thuis problemen hadden, zij die meenamen naar het werk. Zij besloten gezamenlijk een afdeling sociale bemiddeling op te tuigen. De afdeling kreeg later een plekje binnen de Nederlandse Vereniging van Wegenbouwers en de wegenbouwers namen deze vervolgens als kroonjuweel mee toen hun vereniging opging in Bouwend Nederland. Grotenhuis, van huis uit maatschappelijk werker, doet dit werk al sinds 1990.

Wat er door de jaren heen is veranderd? Het aandeel in financiële problemen neemt toe. “Het valt tegenwoordig ook allemaal niet mee. Waar vroeger alleen de vader werkte en een gezin met zes kinderen had, kan dat nu echt niet meer. Als jong gezin moet je tegenwoordig anderhalf inkomen hebben om alle vaste lasten op te kunnen brengen.” Grotenhuis kan door de werkgever worden ingeschakeld. “Een bedrijf kan het vaak aan zien komen. Loonbeslagen die binnenkomen. Verzoek van de medewerker om het vakantiegeld eerder uitgekeerd te krijgen. Dat kunnen signalen zijn om ons in te schakelen."

En dan?

“Wij maken dan een afspraak om bij de werknemer thuis te kijken waar de pijn zit. En dan helpen met het maken van een budget. Dan geven we tips. De loterij misschien wegdoen? Na zo'n gesprek weet je waar de pijn zit. Als de problemen groter zijn, een gezinsschuld van 30.000 of 40.000 euro, dan kom je in aanmerking voor de gemeentelijke schuldhulpverlening en in dat traject helpen we dan."

Ook bij echtscheldingen?

“Ja. Wij zijn natuurlijk geen mediator of echtscheidingsadvocaat, maar wij weten wel wat een convenant is. Waar je aan moet denken als je een ouderschapsplan opstelt. Dat je denkt aan het partnerpensioen en hoe je dat kunt regelen. Dat wordt nog weleens vergeten namelijk. En tijdens het proces kunnen mensen ons altijd bellen. Korte lijntjes, lage drempels, daar zijn wij van. Huisbezoeken, graag als dat kan. Dat wordt wel gewaardeerd. Kennis is macht. Wij weten hoe het spel gespeeld wordt.
Ook bij rouwverwerking als een partner komt te overlijden. Dan is iemand opeens weduwnaar of weduwe en kan het fijn zijn als iemand helpt bij de rouwverwerking en meekijkt naar het financiële verhaal. Of er nog ergens een pensioen is of eventueel een weduwepensioen."

Dus de werknemers én de werkgevers spinnen garen bij jullie?

“Dan trek je misschien wel een grote broek aan, maar wij en andere hulpverleners dragen er zeker aan bij dat mensen in de benen blijven. Blijven werken dus. Die steun wordt zeker gewaardeerd. En het werkt ook goed voor de baas, die indirect meehelpt om de problemen van de werknemer op te lossen. Dan voel je als medewerker dat je werkgever betrokken is bij jouw wel en wee. Ja, het klopt, als wij eraan te pas komen is de insteek altijd negatief. Maar toch is het een mooi beroep. Ondanks alle sores, kun je veel betekenen."