Onze inbreng bij het debat over het stikstofpakket
Woensdag 1 juli 2026
Woensdag 1 juli debatteert de Tweede Kamer over de stikstofplannen die het kabinet vorige week presenteerde. VNO-NCW, Natuurmonumenten en Natuur & Milieu steunen de plannen en vragen daarom de Tweede Kamer om het pakket te omarmen, vaart te maken met de uitwerking en de samenhang tussen de maatregelen te bewaken. De kracht van het pakket zit in de samenhang en alleen als de onderdelen samen optellen tot echt doelbereik, komt de vergunningverlening voor woningbouw, infrastructuur en verduurzaming stapsgewijs per gebied weer op gang.
Het kabinet zet met de stikstofplannen een belangrijke stap van impasse naar perspectief. Onze voorzitter Arno Visser zei daarover: "Het kabinet haalt Nederland uit de stikstofimpasse en biedt perspectief. We zijn al jaren niet zo dichtbij een oplossing." Dat perspectief geldt voor de circa 244.000 woningen die nu in de gevarenzone zitten, voor de wegen, fietspaden en bruggen die Nederland hard nodig heeft, en voor de energietransitie en de verduurzaming van de industrie.
De plannen bevatten de noodzakelijke pijlers voor een effectieve aanpak: generieke maatregelen, een gebiedsgerichte aanpak via zonering, doelsturing, borging en ondersteunende maatregelen. Geen van deze elementen is op zichzelf voldoende. Juist doordat ze in samenhang worden ingezet, ontstaat een realistisch pad naar natuurherstel én vergunningverlening.
Onder de streep voldoende
De kern is dat het totaalpakket voldoende bijdraagt aan emissiereductie, natuurherstel en juridisch houdbaarheid is. Onderaan de streep moet het voldoende optellen om de vergunningverlening mettertijd weer op gang te brengen. Daarbij geldt een duidelijke randvoorwaarde: het pakket moet aantoonbaar effectief zijn. De adviezen van de Landsadvocaat en de reflectie van het Planbureau voor de Leefomgeving, die in september verschijnt, zijn cruciaal om te bepalen of het pakket genoeg optelt om de natuurdoelen te halen.
Zonering en borging vragen tempo
De inzet op zonering rond stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden is de motor van een effectief pakket, mits gebiedsgericht, proportioneel en uitvoerbaar ingericht. De uitwerking in het komende halfjaar wordt bepalend. Daarom vragen we de Kamer om duidelijke doelen en deadlines vast te leggen.
Ook het tussendoel voor 2030 vraagt aandacht. Dat doel zorgt ervoor dat de stikstofuitstoot niet pas in 2035 daalt, maar al daarvoor. Zonder die zichtbare daling ziet de rechter geen ruimte voor nieuwe vergunningen. Het kabinet legt het doel voor 2035 stevig vast, maar onderzoekt nog hoe het dat voor 2030 doet. Wij vinden dat het kabinet dat direct moet vastleggen in de spoedwet, die in oktober naar de Tweede Kamer wordt gestuurd. Doel van deze spoedwet is om de landelijke uitstootdoelen per sector en het bijbehorende programma van maatregelen wettelijk te verankeren.
Nederland kan mettertijd van het slot, als we nu doorpakken
Dit pakket biedt een reële kans om Nederland uit de stikstofimpasse te halen als er breed draagvlak voor is in de Tweede Kamer en de spoedwet in het najaar komt. We verzoeken de Tweede Kamer om dit pakket te omarmen, de samenhang te bewaken, de doelen stevig te borgen en de benodigde wet- en regelgeving te verankeren. Alleen zo ontstaat het vertrouwen dat nodig is om weer vergunningen te verlenen, te investeren in de toekomst en de natuur daadwerkelijk te herstellen.