Zijn circulaire projecten lucratieve handel?

dinsdag 14 januari 2020
Afbeelding Zijn circulaire projecten lucratieve handel?

Als onderdeel van de nationale bouwagenda moet Nederland toe naar volledige circulariteit in de bouw. Uit onderzoek van het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) blijkt dat dat makkelijker gezegd dan gedaan is. Is Nederland klaar voor circulaire bouw?

In 2050 wil de overheid een volledig circulaire bouw gerealiseerd hebben. Om dat te halen, moeten we over tien jaar al voor de helft ‘secundaire’ (lees: hergebruikte) grondstoffen gebruiken in de bouw. Om de markt hier een handje mee te helpen, richtte Bas Slager in 2012 adviesbureau Repurpose op en later samen met Gijsbert Janssen de Bouwkringloop. “Bij Repurpose adviseren we bedrijven over hun materiaalstromen. De Bouwkringloop is meer gericht op de consument”, legt Slager uit. Met behulp van overheidssubsidie houden Slager en zijn compagnon de winkel draaiende. Veel idealistische kopers trekt de winkel niet. “Ongeveer 5% van de kopers is er vanwege hun idealisme. De overige 95% komt vanwege de prijs”, aldus Slager. Volgens de kringloopondernemer doen vooral tegels het erg goed. “Een restpartij tegels van een groot bouwproject is meer dan genoeg voor de gemiddelde badkamer.”

Staal en beton

Een kringloopwinkel in Amersfoort is goed om de lokale bouw te stimuleren circulair te werken, maar om de ambities van de bouwagenda te halen moeten we volgens Arend van Beek, programmamanager circulariteit bij sloopaannemer Lagemaat grootser denken: “Het gaat over vele tonnages aan materiaal. Staal en beton, daar moeten we wat mee doen.” Tegelijkertijd gebeurt er volgens Van Beek al veel om deze materialen te hergebruiken. “Staal is al heel circulair, dat is logischerwijs makkelijk te hergebruiken. Secundair beton gebruiken we vaak als fundering.” Waar zit dan de moeilijkheid van circulair bouwen? Van Beek: “Over het algemeen wordt materiaal niet in zijn geheel hergebruikt. Alles wat kleiner is dan een bepaalde grootte komt terecht op een grote hoop of in de verbranding. Als branche proberen we juist meer dingen te vinden die we één op één kunnen hergebruiken.”

Om daar werk van te maken, zijn ook de slopers een soort bouwkringloop begonnen. Bij Insert is de voorraad van twaalf slooppartijen te vinden. Maar er zijn volgens Van Beek obstakels: “Architecten moeten in één oogopslag zien wat ze aan een materiaal hebben, dat is lastig bij hergebruik. Bovendien hebben we te maken met regelgeving omtrent veiligheid.”

Niet of, maar hoe

Volgens het EIB is volledige circulariteit toekomstmuziek. Uit een recent rapport blijkt dat de sloopsector voornamelijk omzet maakt met de sanering van asbest en overige zaken. Slechts 40% wordt verdiend met sloopwerk en dus het vergaren van herbruikbaar materiaal. Toch ziet Slager het optimistisch in: “De vraag naar circulariteit neemt vanuit de sector steeds toe. Partijen vragen zich niet meer af óf ze circulair worden, maar hóe.” Van Beek bevestigt dit beeld: “Het pilotstadium zijn we ruimschoots voorbij.” De programmamanager geeft aan dat er relatief nog maar weinig circulaire projecten in Nederland zijn. “Maar aan de projecten die er zijn, wordt wel gewoon goed geld verdiend. Men begint te merken dat het lucratieve handel kan zijn.” Ook voor grootschalige bouw geldt volgens Slager en Van Beek de verhouding van de Bouwkringloop: het is 5% idealisme en 95% business.

Meer weten?

Meer weten over dit onderwerp? Luister dan naar de uitzending van BNR Bouwmeesters van 13 januari over 'Waar vind je tweedehands bouwmaterialen?', of bekijk het overzicht van alle uitzendingen