De inspirerende toekomst van 2030 (deel 2)

woensdag 29 januari 2020

Silke Gurdebeke

Medewerker communicatie
Afbeelding De inspirerende toekomst van 2030 (deel 2)

De bouw- en infrasector is van grote invloed op hoe we wonen, werken en reizen in Nederland. Maar de sector staat niet op zichzelf. We zijn onderdeel van een veel groter geheel van politieke beslissingen, belangrijke trends en ontwikkelingen en een samenspel van organisaties. Al deze factoren zijn bepalend voor de ontwikkeling van Nederland. Alleen hoe gaat die ontwikkeling verlopen? Welke trends zetten door?

Bovenstaande vragen vormden de aanleiding om het traject ‘Nu Bouwen aan Morgen: verkenning bouw en infra 2030’ te starten. Inmiddels is het proces in volle gang. Aan de basis ervan liggen de essays van een viertal ‘Nederlandse prominenten’. Vorige week was er al een preview op de bijdragen van professor Riek Bakker en professor Alexander Rinnooy Kan. In deze editie komen die van de Nederlandse Waterstofgezant dr. Noé van Hulst en journalist en econoom Mathijs Bouman aan bod.

Van Hulst richt zich in zijn essay op de toekomst van energietransitie en de energie-infrastructuur. “Vanuit dat perspectief is 2030 bij wijzevan spreken morgen. We hebben een gigantische voorraad aan bijvoorbeeld gebouwen, fabrieken en elektriciteitscentrales die nog vele jaren aan economische levensduur hebben. Dat betekent dat we bij (investerings)beslissingen die we nu nemen rekening moeten houden met waar we over tien of twintig jaar willen staan. We moeten ons dan ook niet blindstaren op dat 2030 en de doelstellingen die er dan staan.”

Een aspect dat nu onderbelicht is in de discussie,is dat niets doen niet niets kost. Als we de klimaatverandering op z’n beloop laten, gaat ons dat heelveel kosten aan schade en maatregelen om ons aan te passen aan dat veranderende klimaat. 

Niet te nerveus

“Het betekent echter ook vooral niet dat we achterover kunnen leunen en niets hoeven te doen. De doelstelling om met Nederland in 2050 feitelijk CO2-neutraal te zijn, is een collectieve verantwoordelijkheid en een enorme uitdaging. Ik merk dat er nog wel wat wensdenken in de markt is. Door innovatie zijn we straks met één druk op de knop CO2-neutraal tegen minimale kosten. Dat is vanzelfsprekend een illusie. Het is hier geen planeconomie. We moeten dus vooral aan de slag; dingen uitproberen. Een totaalpakket ontwikkelen dat aanvaardbaar is. Niet te nerveus zijn en overal nee tegen zeggen. Behalve kosten, leveren de maatregelen ook baten op als dalende luchtverontreiniging en de ontwikkeling van slimme, innovatieve concepten die tot export en extra werkgelegenheid leiden.”

Niets doen kost niet niets

“Een aspect dat nu onderbelicht is in de discussie, is dat niets doen niet niets kost. Als we de klimaatverandering op z’n beloop laten, gaat ons dat heel veel kosten aan schade en maatregelen om ons aan te passen aan dat veranderende klimaat. Ik denk overigens niet dat het zo ver gaat komen. Ik ben optimistisch. Het akkoord van Parijs was een ongekend succes in tijden dat multilateraal overleg onder druk staat. Het draagvlak ervoor wordt steeds groter en het komt vooral van onderop. Bedrijven nemen zelf actie, de financiële sector en investeerders sturen erop in hun beslissingen en de jongere generatie wil gewoon duurzaamheid. Die dynamiek is erg positief.”

Lees het volledige essay

Waarde van bouwen

Mathijs Bouman is gevraagd een essay op te stellen rond de waarde van bouwen. “Ik heb dat geïnterpreteerd als de waarde voor de maatschappij. Hoe kan de bouw bijdragen aan het oplossen van maatschappelijke problemen? Daarmee kan toegevoegde waarde gecreëerd, en uiteindelijk geld verdiend worden. Het aantal maatschappelijke problemen is natuurlijk legio en varieert van huisvesting en duurzaamheid tot leefbaarheid in de regio. Mooi is dat de bouw bij veel van die uitdagingen een rol speelt.”

Een echte innovatieleider ontbreekt, zoals je dat in andere sectoren wel ziet. Een grote partij die het tempo bepaalt.

Middeleeuwen

“Om die rol goed in te kunnen vullen, is vanzelfsprekend innovatie en vervolgens opschaling nodig. Daar zie je dat de bouw en infra achterblijven. Heel gechargeerd is het proces van het stenen stapelen in de basis nog hetzelfde als in de Middeleeuwen.  Nu zijn de omstandigheden in de bouw wel anders dan in een fabriek, maar toch. De aannemerij is behoorlijk traditioneel, met veel kleinere bedrijven die altijd wel andere prioriteiten hebben. Gaat het goed dan ontbreekt de tijd om te investeren in innovatie en gaat het slecht dat is er niet genoeg geld om te innoveren.”

Boerenerf

“Het kan dus zo zijn dat er een grote partij uit een andere sector opstaat en het tempo gaat bepalen bij het aanpakken van maatschappelijke vraagstukken, waar de bouw traditioneel voor aan de lat staat. Dat beschrijf ik in mijn essay, waarbij ik meerdere thema’s aan elkaar knoop. Zelf vind ik het namelijk behoorlijk droevig dat als het gaat om huisvestingsvraagstukken, het eigenlijk alleen de stad is die in de picture staat. Leefbaarheid in de regio is een ondergeschoven kind. Terwijl je juist daar de ruimte vindt om aan oplossingen te werken. Bijvoorbeeld door het boerenbedrijf veel meer volgens de lijnen van ‘vertical farming’ te ontwikkelen op industrieterreinen. Daarmee creëer je ruimte om te wonen en kun je bouwen op het boerenerf. Wat mij betreft is de aannemerij te afwachtend om met innovatieve voorstellen en methoden het voortouw te nemen. Dat moet echt een tandje harder.”

Lees het volledige essay

Toekomstverkenning Bouw & Infra 2030

Het traject ‘Nu Bouwen aan Morgen: verkenning bouw en infra 2030’ van Bouwend Nederland is inmiddels gestart. Deze essays zijn het vertrekpunt voor het opstellen van de diverse toekomstbeelden. De 2 andere essays werden vorige week toegelicht in een uitgebreid artikel. Later dit jaar worden de verschillende toekomstbeelden gepresenteerd tijdens een landelijk congres. Deze kick-off vormt ook het startschot om op basis van de toekomstbeelden de dialoog aan te gaan over de mogelijkheden die de toekomst onze sector kan brengen. Wil je graag op de hoogte blijven van verdere ontwikkelingen? Houd dan zeker ons platform in de gaten.