Terugblik op meerjarenprogramma Innovatie

Afbeelding Terugblik op meerjarenprogramma Innovatie

Tussen 2016 en 2021 hebben we het meerjarenprogramma Innovatie uitgevoerd. Het hoofddoel: faciliteren en stimuleren van innovatie in de bouwsector om arbeidsproductiviteit en maatschappelijke toegevoegde waarde van de sector te verbeteren. Daarnaast wilden we met het programma een grotere maatschappelijke toegevoegde waarde bereiken door innovatievragen aan de sector te faciliteren (Bouwagenda, BTIC), betere condities voor innovatie in aanbestedingsmarkten en meer innovatie in het bouwproces en bedrijfsvoering.

Het programma Innovatie heeft vijf jaar aandacht aan dit thema geschonken. Het kreeg in 2019 een herijking met de huidige (bovenstaande) doelen/subdoelen. Daarnaast hebben we leden bediend in ondersteuning bij dit thema. Door allerlei voorbeelden uit te lichten, te inspireren en partijen samen te brengen, hebben we binnen het programma Innovatie de afgelopen jaren een positieve bijdrage kunnen leveren. Het onderwerp innovatie is hiermee uiteraard niet 'af'.

Belangrijkste resultaten projecten

Bouw Innovatie Shop

De website 'De bouw maakt het slim' is een digitale showroom vol innovatieve bouw- en infraoplossingen voor maatschappelijke opgaven. Voor koplopers betekent dit een mooi podium voor hun noviteiten, voor startups de kans om kennis op te doen en wellicht zelfs investeerders te vinden en andersom: de mogelijkheid voor koplopers om vindingen op het spoor te komen. De site toont diverse product- en procesinnovaties, waarmee bedrijven en opdrachtgevers geïnspireerd worden.

Advies/klankbord

Gekoppeld aan de website 'De bouw maakt het slim' is er een advies-/klankbordgroep gestart. Deze groep is samengesteld uit een combinatie van een aantal innovatiemanagers uit de eigen achterban, aangevuld met externen die in staat zijn de brug te slaan met aanpalende sectoren. Er is nog een behoefte om de adviesgroep aan te vullen met een vertegenwoordiger vanuit opdrachtgeverszijde. Daarvoor is de innovatiemanager van RWS op het oog. De adviesgroep komt twee keer per jaar bijeen en geeft advies met betrekking tot de website en vervolgrichting en inhoud daarvan.

Beleidsvisie Innovatie bij aanbesteden

Eind 2019 is een beleidsvisie over innovatie bij aanbesteden opgesteld. Hierin is geconstateerd dat de huidige aanbestedingspraktijk in de infra remmend werkt op innovatie. Er worden vijf oplossingsrichtingen geformuleerd:

  1. Investeringsklimaat
  2. Experimenteer- en toepassingsruimte
  3. Risicobeheersing
  4. Teams en samenwerking
  5. Continuïteit en opschaling.

Punt één zit vooral op macroniveau, punten twee tot en met vijf zitten meer op bedrijfs-/projectniveau.

Handreiking Innovatie in aanbesteding

Als vervolg op de beleidsnotitie is er in 2021 een handreiking 'Innovatie in aanbestedingen' ontwikkeld. Deze handreiking richt zich op de RAW-raamovereenkomst en de tweefasen-aanpak. Bij een RAW-raamovereenkomst is immers continuïteit en opschaling (punt vijf) mogelijk en kan experimenteer- en toepassingsruimte worden gecreëerd (punt twee). De tweefasen-aanpak biedt mogelijkheden voor teams en samenwerking (punt vijf) en er kunnen afspraken worden gemaakt met betrekking tot risicobeheersing (punt drie). CROW heeft opdracht gekregen voor het ontwikkelen van de handreiking, waarbij ook diverse opdrachtgevers en aannemers zijn geïnterviewd.

Bouwagenda

In de programmabegroting zijn onze-bijdragen aan de Bouwagenda opgenomen. Via de Bouwagenda trekken overheid, opdrachtgevers, kennisinstellingen en het bedrijfsleven sinds 2017 samen op om maatschappelijke uitdagingen aan te pakken. Onze lopende verplichting aan de Bouwagenda bestaat uit een vaste jaarlijkse vergoeding tot en met Q1 2021, alsmede de personeelskosten (in kind) van een door ons gedetacheerde projectmanager.

BNL Magazine special

Eind 2019 is er een speciale uitgave gestuurd naar de leden: Innovatiespecial. De special diende ter inspiratie, om leden te laten zien welke kansen er liggen en wat er al gebeurt op het gebied van innovatie, technologische ontwikkeling en nieuwe manieren van samenwerken.

BNR bouwinnovatiemaand (juni 2019)

Maand lang BNR Bouwmeesters in het teken van innovatie.

Bouwinnovatiegame

De bouwinnovatiegame is opgenomen in het curriculum van Avans Hogeschool 'Bouwtechnische Bedrijfskunde' (2019).

Bouw Idee Cafés

In de tweede helft van 2020 organiseerden we tien interactieve online bijeenkomsten. In deze Bouw Idee Cafés zijn verschillende innovaties belicht op het gebied van bijvoorbeeld de energietransitie, circulair bouwen, Digital & AI-design en sociale innovaties. In iedere uitzending gingen toonaangevende studiogasten het gesprek aan en konden leden op afstand meepraten. We bereikten 5000 kijkers (inclusief terugkijken). In 2021 was er een nieuwe reeks van vier digitale bijeenkomsten rondom de vier thema's uit de toekomstverkenning Nu bouwen aan Morgen. Elke aflevering trok ongeveer 100 kijkers (live + terugkijken).

Hoe nu verder?

Ondanks de positieve effecten die we zien, zien we nog volop kansen om de grote maatschappelijke uitdagingen als sector op een slimme manier aan te gaan. Om te verbeteren en te versnellen is vernieuwing, innovatie, technologie en digitalisering van belang. Dit vraagt aan de ene kant wat van de techniek en aan de andere kant wat van de vaardigheden van de mens in de organisatie. Dit zijn en blijven belangrijke thema's. Een aantal activiteiten en projecten borgen we daarom in de recent gestarte meerjarenprogramma’s Vernieuwing van de sector en de Toekomst van werk, andere activiteiten borgen we in de lijn.

Kathelijne Koster Coordinator Meerjarenprogramma's