Relatie tussen snelweg A27 en kabels en leidingen

woensdag 14 oktober 2020

Yvonne de Rijck

Adviseur Techniek Vakgroep Ondergrondse Netwerken en Grondwaterbeheer
Afbeelding Relatie tussen snelweg A27 en kabels en leidingen

Bijna dagelijks bij het filenieuws wordt de A27 genoemd, tussen Houten en knooppunt Hooipolder staan automobilisten in de file. Het aanbod van verkeer is in de jaren toegenomen en stroopt op, op de plekken waar het ‘maar’ twee-baans is. Aanleiding voor Rijkswaterstaat om de A27 tussen knooppunten Houten en Hooipolder over een lengte van 46 kilometer te verbreden.

Stukje historie A27

De Raad van State heeft 26 augustus 2020 besloten dat de verbreding van de snelweg A27 tussen Houten en Hooipolder definitief doorgaat. De aanbesteding en voorbereiding van de uitvoering kunnen hiermee van start gaan. De eerste aanzet voor de aanpassing van de A27 is al in 2007 door Rijkswaterstaat gestart en kreeg pas een serieus karakter in de jaren 2016/2017 mede als gevolg van haarscheurtjes in het brugdek van de Merwedebrug. Vanaf 2017 werken drinkwaterbedrijf Oasen en Rijkswaterstaat samen aan de verlegging van een kilometers lange drinkwaterleiding voor dit project. In 2019 zorgt de problematiek rondom stikstof voor vertraging. En dan nu anno 2020 toch het besluit van doorgaan. Lees hier meer achtergrondinformatie over de A27.

Oasen

Oasen is een van de tien drinkwaterbedrijven in Nederland. Het bedrijf produceert drinkwater voor ongeveer 750.000 mensen en 7.500 bedrijven in het oostelijk deel van provincie Zuid-Holland en de gemeente Vijfheerenlanden (Utrecht). Oasen beheert een drinkwaterleidingnet van ongeveer 4.000 kilometer.

Het project 'Weg van de Snelweg'

Vanaf 2017 werken Oasen en Rijkswaterstaat met andere partijen samen aan de verleggingen aan het project 'Weg van de Snelweg'. Ter hoogte van Meerkerk zijn er over een lengte van 5,7 kilometer vijf verschillende locaties waar de bestaande gietijzeren, rond 700 mm, drinkwatertransportleiding moet worden verlegd, als gevolg van de verbreding van de A27. In overleg met Rijkswaterstaat is besloten om de leiding over de gehele lengte van 5,7 kilometer te verleggen zodat dit leidingtracé toekomstbestendig wordt aangelegd: 'Weg van de Snelweg', op ca. 70 meter vanaf de A27. Met de totstandkoming van dit project geven Rijkswaterstaat en Oasen het signaal af dat samenwerking loont en dat het mogelijk is om te komen tot een goede afstemming van werkzaamheden. Er is daarbij gekeken naar het belang van de klanten van Oasen en het algemeen maatschappelijk belang; kostenbesparing en het beperken van hinder voor de directe omgeving.

Samenwerken loont!

Binnen deze samenwerking is gebruik gemaakt van elkaars (voor)onderzoek, op het gebied van milieu, bodem en niet gesprongen explosieven (NGE) waardoor tijd en geld is bespaard. Met deze samenwerking is de kostprijs per meter leiding met zo’n 30% teruggebracht.

Ook is de (directe) omgevingshinder fors teruggebracht door voor het aanleggen van de nieuwe drinkwatertransportleiding te kiezen voor horizontaal gestuurde boringen in de percelen. Horizontaal gestuurd boren of horizontal direction drilling (HDD) is een sleufloze techniek waarbij bovengrondse activiteiten alleen zijn gecentraliseerd op de boor en intreklocaties.

Omdat de drinkwatertransportleiding in een nieuw tracé komt, kan de nieuwe leiding worden aangelegd, voordat de bestaande leiding buiten bedrijf wordt genomen. Dit sluit aan bij de missie van Oasen om altijd onberispelijk drinkwater te leveren aan klanten.

Uniek plan voor stikstof problematiek

Het nieuwe leidingtracé passeert het natuurgebied 'de Zouwe', een Natura 2000-gebied waarbij voldaan moet worden aan de stikstofnormering. Aannemer Van Vulpen gevestigd te Gorinchem wilde dit bijzondere project, min of meer in hun achtertuin, graag uitvoeren en hebben met hun verschillende interne afdelingen samen een uniek plan bedacht waarmee het aantal HDD boringen is teruggebracht naar vier in plaats van negen. Zo worden er nu drie boringen van 1100 meter en één van 2200 meter uitgevoerd. Met deze laatste boring wordt in een keer het gehele 'Zouwe' gebied gepasseerd. Duurzaamheid, het beperken van omgevingshinder en risicobeheersing zijn eveneens belangrijke hoofdzaken geweest waaraan wordt voldaan om dit project te mogen uitvoeren. Uniek binnen dit project is een HDD boring over een lengte van ca. 2.200 meter waarbij vanaf twee locaties met een elektrische boormachine naar elkaar wordt geboord volgens het principe 'meet in the middle'. Dit is de allergrootste boring met behulp van elektrische boormachines in Europa over deze lengte in relatie met een diameter van 70 centimeter.

De duurzaamheid en stikstofreductie is gevonden in de toepassing van een 300-ton elektrische boorstelling en hybride (graaf)machines (verlaging CO2 uitstoot), ter plekke splitsing en hergebruik van het boormengsel in bentoniet en zand (circulariteit en minder logistiek transport), de samenwerking met lokale ondernemers (minder logistieke bewegingen) en het toepassen van een grondzand mengsel onder de werkwegen en werkplek dat na de werkzaamheden voor minder afwerking van het land zorgt.

Om de buizen te lossen van de wagen in het tracé wordt gebruikt gemaakt van een hybride kraan met vacuümzuiger. Het gebruik van hijsbanden is niet meer nodig waardoor een eventuele beknelling tijdens het lossen wordt voorkomen.

Planning

Ondertussen zijn de eerste drie boringen met een lengte van ca. 1100 meter succesvol gerealiseerd. De boring met een lengte van ca. 2200 meter staat gepland voor medio november. Aansluitend zullen de horizontaal gestuurde boringen met elkaar verbonden worden.

De nieuwe transportleiding zal eind januari 2021 gereed zijn en in bedrijf worden genomen. Het verwijderen van de oude leidingdelen zal rond eind maart 2021 zijn afgerond. De leidingdelen binnen de rijksgrens van de snelweg zullen in het werk van Rijkswaterstaat worden verwijderd.

Als vakgroep wensen wij Van Vulpen veel succes bij de uitvoering en oplevering van de werkzaamheden aan drinkwaterbedrijf Oasen, en bedanken wij Nico de Wit van Oasen en Corjan Slinger van Van Vulpen voor de gastvrijheid op dit project.

Tip voor opdrachtgever en opdrachtnemer

Dit is een mooi voorbeeld uit de praktijk waarbij door elkaar te bevragen al in een vroeg stadium de meest optimale werkwijze is ontstaan voor dit project en in de samenwerking. Gestimuleerd door zelf te denken en gedachten te delen en daarmee ruimte te zoeken en te pakken. Vind hier meer informatie, tracé kaarten, foto’s en actuele werkzaamheden van de verbreding A27.