ElaadNL ziet complexe branche: Opladen op de bouw kan gewoon

Afbeelding ElaadNL ziet complexe branche: Opladen op de bouw kan gewoon
dinsdag 28 november 2023

Na personenauto's kwamen de vrachtwagens, maar nu gaat ElaadNL, het samenwerkingsverband van Nederlandse netbeheerders, zich ook richten op bouwmaterieel. Wat is de impact van elektrische machines op het netwerk?

In aanloop naar de Bouwmachines Kennisdag sprak Bouwmachines met Onoph Caron, directeur van ElaadNL. "Bouwmachines en elektrificatie is voor ons een logische volgende stap. We zijn opgericht om de impact van ladende voertuigen op het elektriciteitsnet te onderzoeken. Dat is nog steeds onze hoofdopdracht. Die is niet veranderd, maar wel wat ingewikkelder geworden door de jaren heen. We zijn indertijd begonnen met personenauto's. Daarvoor plaatsten we zelfs nog de eerste laadinfra. De volgende stap was logistiek, daar zijn we nu volop mee bezig, omdat daar ook van alles aan zit te komen."

Met alleen elektrische machines bestellen ben je er niet

In de basis is elektrificatie van materieel niet anders dan voor auto's. Het zijn allemaal zaken die impact hebben of kunnen hebben op het elektriciteitsnet, aldus Caron. "We bekijken wat nieuwe ontwikkelingen betekenen voor het net, zodat de beheerders op tijd weten wat ze wanneer kunnen verwachten. Daar spelen we op in. We moeten echt vroeg van tevoren weten wat er aan de hand is in die markt. Een elektrische machine is relatief snel besteld, maar daarmee ben je er niet natuurlijk. Een kabel graven of een middenspanningsruimte creëren, of nog erger: een onderstation bouwen, daar gaan jaren overheen. Het zijn dus tijdlijnen die niet gelijk met elkaar lopen."

Netbeheerders: onderzoek naar uitdagingen bouw in beginfase?

"Voor bouwmaterieel wel, daar zitten we vooraan in het traject. Voor auto's en logistiek hebben we de uitdagingen inmiddels goed in beeld. We weten wanneer vrachtwagens gaan laden. We hebben die prognoses voor personenauto's en logistiek in het verleden inderdaad al vaak en uitgebreid gemaakt. Voor bouwend materieel proberen we dat nu ook allemaal te begrijpen. Waar komt het? Wat is het profiel? Wanneer laden ze, wanneer is de piek daarvoor? Dat is de informatie die we gebruiken voor onze data-analyses en prognoses. Die worden dan uiteindelijk één op één ingebracht in de verschillende investeringsplannen van de beheerders. Dat leidt als het goed is op de middellange en lange termijn tot het goede net, op de plek waar het hoort."

Caron vervolgt dat voor bouwmaterieel de eerste contacten zijn gelegd, maar er moet echt nog wel veel gebeuren. "Wat het voor ons lastiger maakt, is dat het een versnipperde wereld is. Wij zijn echt bezig om de problematiek te snappen die specifiek is voor deze branche. De uitdagingen, maar ook de oplossingen als er bijvoorbeeld congestie is."

Spelen laaduitdagingen en netcongestie een rol?

"Ik ga natuurlijk niet ontkennen dat er netcongestie is, want die is er. Overigens is die overal en ook niet altijd op hetzelfde moment. Belangrijk om te weten is dat er nu ook plekken zijn waar congestie is, maar waar over twee tot vier jaar geen congestie meer is, omdat er nieuwe kabels of onderstations zijn. Aan die infrastructuur wordt gewerkt. Daarnaast zijn er nu ook alternatieven, bijvoorbeeld van die accucontainers. Opladen op de bouw kan gewoon. Ik weet dat het duurder is, maar het kan. Als dat in de prijs doorberekend wordt, wat volgens mij steeds vaker gaat gebeuren, dan is dat een goed alternatief."

Caron zegt de bouw te maken heeft met een extra uitdaging. "Er wordt heel projectmatig gewerkt. Dat maakt een structurele oplossing complex. "Wat je ook ziet, is dat bij nieuwbouwwijken, vooral zonder gas, al in de planning van de infrastructuur rekening wordt gehouden met de behoefte van de bouw. Dus op zo'n locatie wordt het al opgelost. Dat is niet altijd mogelijk, want het is afhankelijk van de situatie ter plekke. De eerste logische oplossing bij dat soort projecten is nu een batterij. Als er een middenspanningsruimte in de buurt is die nog ruimte heeft, onderzoeken we nu of je daar ook een aansluiting kunt organiseren. Dat is vergelijkbaar met een bouwaansluiting zoals deze nu al bestaat. Uiteindelijk zal er een meer structurele oplossing voor moeten komen, maar dat moeten we met zijn allen gaan ontdekken."

Gaan we 2035 redden om emissievrij te zijn?

"Wat ik tot nu toe in andere sectoren heb gezien, is dat het altijd sneller gaat dan werd afgesproken. De bouw is wel een minder homogene markt, dus dat vind ik moeilijk te voorspellen. Ik ben wel positief ingesteld hierover. Volgens mij ligt er ook echt een grote kans voor de sector. Als ze die pakken en het niet als een bedreiging zien, kan het wel lukken. De sleutel hiervoor ligt niet bij de bouwers, maar bij de opdrachtgevers. Als die dit niet gaan voorschrijven, is het heel ingewikkeld. Maar als de opdrachtgevers zich aan de afspraken houden, dus het gaan eisen en reële prijzen rekenen, dan is het juist een levensgrote kans voor de bouwer om daar zijn werk te krijgen. Dan wordt het dus wel mogelijk om die doelen te halen."

Kom naar de Bouwmachines Kennisdag op 7 december

Op donderdag 7 december wordt de Bouwmachines Kennisdag georganiseerd. Dit jaar staat het event in het teken van elektrificatie en nieuwe energietechnieken. De weg naar de emissievrije bouwplaats vergt namelijk andere laadinfra, nieuwe machines en het maken van bewuste keuzes. Daarnaast vragen locaties om aanpassingen van materieel. Leden van Bouwend Nederland kunnen voor een gereduceerd tarief van €45 een ticket kopen via deze link. Meld je snel aan, want het aantal plekken is beperkt.

Pascal Kregting Senior beleidsadviseur