BNR Bouwmeesters

Is wonen in superloft wel zo handig en duurzaam?

woensdag 20 november 2019
Afbeelding BNR Bouwmeesters

De superloft is een woning die bewoners vergaand kunnen blijven aanpassen. Dit is duurzaam, flexibel en handig volgens architect en superloft-bewoner Marc Koehler. Hij vertelt over dit concept in de uitzending van Bouwmeesters van 18 november. Te gast was: Marc Koehler, architect bij Marc Koehler Architects.

Enorme inhaalslag

Iedere week wordt de gasten eerst gevraagd naar hun grootste bouwsucces of -flater van de afgelopen periode. Marc Koehler benoemt een inmiddels veelgehoorde flater: “Dat moeten PFAS en stikstof zijn. Ook architecten hebben hier last van.” Toch stonden er weinig tot geen architecten op het Malieveld bij het bouwprotest. “We zijn geen activistische beroepsgroep”, verklaart Koehler. Toch noemt hij deze flater slechts een onderbreking van een groot succes: “Sinds de crisis gaat het goed met de architectuurproductie. We hebben een enorme inhaalslag gemaakt.”

Open building

In de architectenwereld is het inmiddels een begrip: open building. Dat houdt in dat je als architect rekening houdt met toekomstige aanpassingen aan je project. Daar is volgens Koehler behoefte aan: “Je ziet dat fabriekshallen en pakhuizen steeds worden omgebouwd en nieuwe functies krijgen. Dat zijn namelijk grote gebouwen met veel daglicht.” Dit soort gebouwen worden vaak herbestemd als woningen of ateliers. Koehler vindt dat je ook in de nieuwbouw rekening moet houden met herbestemming: “We moeten verder kijken dan de eerste twintig jaar. Door een gebouw bijvoorbeeld wat hoger te maken kan de indeling later makkelijker veranderd worden.” Inmiddels wordt in Houthaven in Amsterdam al gebouwd volgens dit principe.

Superloft

Zelf woont Koehler in een zogenaamde superloft, een woning die volledig volgens het concept van open building ontworpen is. Dit soort woningen zijn niet zo nieuw als je zou denken: “In de jaren ’60 is dit idee al eens geopperd door John Habraken. Hij wilde persoonlijkheid geven aan de massale wederopbouw.” Sindsdien zijn er nog twee ‘golven’ van superlofts geweest: “Tussen 1995 en 2005 ging het om demontabele gebouwen om flexibiliteit te garanderen. Tegenwoordig, in de derde golf, ontwerpen we dus met open building.” Het grote voordeel ten opzichte van de vorige golven is volgens Koehler dat deze gebouwen lang mee kunnen gaan: “Zo draag je bij aan de geschiedenis van een stad.” Bovendien is er een grote rol weggelegd voor bewoners in het ontwerpen van de loft: “We maken draagsystemen die lang meegaan en koppelen die los van inbouwsystemen die flexibel zijn. Zo kan je individuele onderdelen zoals gevels makkelijk aanpassen.” De architect merkt dat deze methode tot een diverse woningbouw leidt: “Iedereen heeft een andere smaak. Als je mensen de ruimte geeft, kunnen ze je verbazen met hun creativiteit.”

Stapje voor stapje

Ondanks dat superlofts grote gebouwen zijn die veel geld kosten, denkt Koehler niet dat ze voorbehouden zijn aan de happy few: “We zien dat veel mensen bijvoorbeeld twee voordeuren nemen en onderverhuren aan een student of een starter.” Daarnaast zijn er volgens Koehler ook kleine en compacte varianten op de superloft. De architect kiest er zelf voor om zijn superloft niet in één keer te ‘voltooien’: “Je kan stapje voor stapje investeren in kwaliteit. Dan hoef je niet veel gespaard te hebben om mooi te wonen.”

BENG-eisen

In het huidige klimaat is er altijd één vraag waar iedere projectontwikkelaar bekend mee is: is het gebouw wel duurzaam? Door de hoge en open ruimtes lijkt het erop dat je in een superloft vooral lucht verwarmt. Klopt dat ook? “De warme lucht stijgt in principe op, maar door ons systeem van balansventilatie vindt er veel circulatie plaats. In Amsterdam Noord zijn we al energiepositief.” Daar komt bij kijken dat superlofts, net als alle nieuwbouw, moeten voldoen aan de BENG-eisen (Bijna Energieneutrale Gebouwen, red.). “Die eisen zijn eigenlijk een probleem voor ons”, legt Koehler uit, “omdat we minder glas mogen gebruiken om eraan te voldoen. Dat gaat ten koste van ons raamoppervlak en dus het daglicht.”

Relevant

  • Nieuwsbericht
  • Nieuwsbericht